Επτάνησα: Η ιστορία μίας πολιτισμικής γενοκτονίας

Ελλοπία τ. 10, Απρίλιος-Μάιος 1992, σελ. 56-59

Γράφει ο Γιώργος Σκλαβούνος

Με ἀφορμή τα 200 χρόνια από τη γέννησῇ του ἀνδρέα Κάλβου, κάποιες εκδηλώσεις θα γίνουν προς τιμήν του ποιἡτή καὶ κάποιες ἀναφορές στὴν προσφορά της Ἑπτανήσου στην Ἐθνική μαςἀναγέννησηῃ ίσως δουν το φως της δημοσιότητας.

Ὅμως ἢ προσφορά της Ἑπτανήσου παραμένει συνειδητά θαμμένη στη λήθη, διαστρεβλῴνεται, καθυβρίζεται, παρουσιάζεται ἀπολύτως αντεστραμμένη.
Οι απλοϊκές ἀπόψεις που αβασάνιστα κυκλοφορούν θέλουν τα Ἑπτάνησα ως τὴν πύλη της Δύσης στην Ελλάδα. Στη λαϊκή συνείδηση, χρόνια τώρα, ο Ἑπτανήσιος παρουσιάζεται ὡς ο«Μορ-φονιός», ο «Νιόνιος»,ο «Φραγκολεβαντίνος», ο ἐλαφρύς, αν όχι ο τρελούτσικος.

Η επτανησιακή ἱστορία, στο χώρο τῶν εθνικών, τῶν κοινωνικών, των πολιτικών καὶ πολιτιστικών ἀγώνων, ἀσφαλώς παρουσιάζει μια παρακαταθήκῃ ριζικά διαφορετική ἀπό εκείνη του Μορφονιού, του Νιόνιου, τοῦ Φραγκολεβαντίνου.

Αν και δεν είναι δυνατή μια ἀντιπροσωπευτική ἀνθολόγηση αυτής τῆς παράδοσης στο χώρο ενός ἄρθρου, θα τὴν ἐπιδιώξω, διατρέχοντας ὅλους τοὺς κινδύνους να ἀδικήσω κι εγώ την Ἑπτανησιακή Προσφορά.

Επτάνησος Πολιτεία - Βικιπαίδεια

Γενικό ϊστορικό πλαίσιο

Η λύσῃ του επτανησιακού ζητήματος. δηλαδή ἡ ἕνωσῃ της Ἑπτανήσου με τὴν Ελλάδα, ἦταν εκ τῶν πραγμάτων ἐντεταγμένη στη λύση του ἀανατολικού ζητήματος.

«Τὰ τὴ λύσῃ τοῦ ἀανατολικού ζητήμᾶτος», όπως παρατηρεί ο κ. Τάκερμαν, πρέσβυς της Αμερικής στην Ελλάδα, στο βιβλίο του Οἱ Έλληνες της σήμερον, «ἣ πολιτική τῶν δυνάμεων που “διοίκησαν᾽ την Ἑλλάδα από τῆς λυτρώσεως αυτής εκ τοῦ τουρκικού ζυγού, υπήρξε αὐτή εκείνη ἣν ἀνεκύρηξε ο Πητ κατά το 1792, ὡς μόνο αληθές δόγμα τῆς ισορροπίας, τουτέστιν, να μην επιτρέψωσι εἰς τὴν Ρωσσίαν να αὐυξηθεί καὶ νὰ μὴν αφήσωσιν δε τὴν Τουρκίαν νὰ εξασθενήσει. Διά τούτο ακολουθούσι τὴν γνώμην του λόρδου Λοντοντέρρυ, όστις επιθυμεί να καταστεί ἡ Ελλάς όσον οίον τε ἧττον ἐπικίνδυνος ο δὲ λαός τῆς μικρόψυχος ὡς τὰ ἔθνη του Ινδοστάν».

Σ᾽ αὐτή τη λογική ἡ Ἔνωση της Επτανήσου με την Ελλάδα (αφού είχε καταστεί ἀναγκαία για τους ᾿Αγγλους) ἔπρεπε να συνδυασθεί με την πολιτική και τὴν ηθική διάλυση τῆς επτανησιακής ηγεσίας. Οἱ όροι που ἔθεσε ἢ αγγλική πολιτική για τὴν Ἔνωση ἀσφαλώς οδηγούσαν σ᾽ αὐτό τὸ ἀποτέλεσμα. Οἱ όροι ανάγκαζαν τους Ἑπτανήσιους, ή να ἀποδεχθούν τὴν Ἕνωση και να προδώ-σουν τον ελληνισμό και τα ιδανικά για τὰ οποία πολέμησαν, ἤ νὰ ἀρνηθούν τὴν Ἔνωση, γεγονός που ἐπίσης θα είχε καταλυτικές διαλυτικές επιπτώσεις στὴν ἑπτανησιακή ηγεσία, το ενωτικό κίνημα τῶν Ἑπτανήσων και στη σχέση τῆς ἑπτανησιακής ηγεσίας με την ηγεσία του νεοσύστατου κράτους.

Στα πλαίσια της δυτικής πολιτικής γιὰ τὴ λύση του ἀνατολικού ζητήματος, ἢ Ἕνωση τῆς  Eπτανήσου με τὴν Ελλάδα ἔπρεπε νὰ συνδυασθεί μὲ τὴν ὑποτέλεια τοῦ ἀνεξάρτητου ελληνικού κράτους, ἐγκατάλειψη κάθε στήριξης των ἀπελευθερωτικών κινημάτων των ὑποδούλων Ἑλλήνων, κάθε κίνησης εναντίον της Οθωμανικής Αὐτοκρατορίας.

Αὐτοί ήταν οἱ όροι που ἔθεσαν οἱ Ἄγγλοι στὸν Ὄθωνα γιὰ τὴν Ἔνωση, ὄρους που ο Ὅθωνας αρνήθηκε, όρους που, ὅταν ἔγιναν γνωστοί στα Επτάνησα, ἀνάγκασαν τον ἠρωα-μάρτυρα τουενωτικού ἀγώνα καὶ πρόεδρο της Ιονίου Βουλής Ζερβό Ιακωβάτο να επιχειρήσει νὰ ἀναβάλει για «ευθετότερο» χρόνο τὴν Ἔνωση… κινδυνεύοντας να κηλιδώσει το ηρωικό παρελθόν του και να στιγματισθεί ὡς προδότης.

Αὐτή τη λογική καὶ αὐτούς τους όρους ἔπρεπε να ἀποδεχθεί ο οποιοσδήποτε βασιλικός γόνος ήθελε νὰ ἀποδεχθεί το στέμμα του ελληνικού θρόνου… Αὐτή τη λογική ὑυπηρέτησε και ἡ ανατίναξη τῶν φρουρίων της Κέρκυρας (πριν από τὴν Ἔνωση), που καθιστούσαν τὸ νησί στρατηγικότατο σημείο καὶ άπαρτο κάστρο στην Αδριατική. Τὴν ίδια λογική ὑυπηρέτησε ο ἀποχωρισμός τῆς Πάργας από την τύχη τῶν Ἑπτανήσων, ποὺ από τὴν εποχή τῆς ενετοκρατίας ήταν κοινή, και ἡ παράδοσή της από τους Ἐγγλέζους στους Τούρκους.

Αὐτή την πολιτική εξυπηρετούσε ἢ προσπάθεια επιβολής ουδετερότητος τῶν Ιονίων Νήσων καὶ μετά τὴν Ἕνωσῃ.

Η ουδετερότητα επί του εδάφους ἀσφαλώς δεν μπορούσε να είναι ούτε μόνιμη ούτε ἀσφαλής γι᾿ αὐτούς που προσπαθούσαν να τὴν επιβάλλουν, εάν δεν ἐπεβάλλετο επίσης στις ψυχές, τα μυαλά και τις καρδιές τῶν Ἑπτανησίων.

Η καταστροφή των πανέμορφων κάστρων τῆς Κέρκυρας, του Βίδο, των Παξών, που δυναμίτισαν οι πολιτισμένοι Αγγλοι με τὴ σύμφωνο γνώμη τῆς πολιτισμένης Ευρώπης, δεν αρκούσε γιανα καταστήσει τα Νησιά ακίνδυνα καὶ ουδέτερα, όπως ἀπέδειξε ἡ ἐπτανησιακή ηγεσία κατά τη διάρκεια τῶν διαπραγματεύσεων καὶ ἀμέσως μετά τὴν Ἔνωση.

Η πολιτιστική γενοκτονία ἕπρεπε να είναι πιο ισοπεδωτική από τον δυναμιτισμό των φρουρίων. Οἵ Ἑπτανήσιοι όχι μόνο ἕπρεπε να χάσουν τὴν ἱστορική τοὺς μνήμη, ἔπρεπε ν᾿ ἀρχίσουν λίγο-πολύ να ντρέπονται για τον τόπο καταγωγής τους.

Η πνευματική και πολιτική ἡγεσία τῶν Ἑπτανήσων, διαθέτοντας μια αδιάκοπη πολιτιστική παράδοση από τὴν ἐποχή του Βυζαντίου, με βαθύτατη γνώση και σεβασμό της ἀρχαίας ελληνικής κληρονομιάς, δημιουργός καὶ τροφός ενός εθνικού δημοκρατικού δημοτικισμού, αφιερωμένη στο όραμα της εθνικής ἀαναγέννησης και ολοκλήρωσῆς, δεν ἔπρεπε νὰ καταστεί κυρίαρχηῃτάσῃ στα πνευματικά και πολιτικά πράγματα τῆς χώρας. Αφού δεν ήταν ὑποτελής, ἔπρεπε να ιτισοπεδωθεί, να εξοστρακιστεί ἥ νὰ εκλείψει, κι ἀκόμα ο κάθε Ἑπτανήσιος ἔπρεπε να στιγματισθεί ὡς ο φοβιτσιάρης, ο Μορφονιός, ο φραγκεμένος, ο Νιόνιος…

Η Ένωση Επτανήσων μετά της Ελλάδος με τα μάτια του Γ. Παναγιωσούλη -  KefaloniaToday.com

Αγωνιστική παράδοση

Η αγωνιστική παράδοση των Επτανησίων συντίθεται από τρία βασικά ρεύματα:

1) Από την παράδοση των ηρωικών εξεγέρσεων τῶν επτανησίων αγροτών (1610-1652), εξεγέρσεων με τρομαχτικό κόστος σε ανθρώπινες ζωές, βαρβαρική ἀγριότητα στην καταστολή τους, αλλά και ἀπό ανυπέρβλητο ἡρωισμό, επιμονή καὶ συνέχεια.

2) Από τρεις κρητικούς εποικισμούς ([630-1669), που ἔφεραν στα Ἑπτάνησα γενικά και τὴν Κέρκυρα ειδικότερα ό.τι ηγετικώτερο και πλέον ασυμβίβαστο είχε νὰ επιδείξει ἡ Κρήτη σ᾽ αὐτή τὴν περίοδο.

3) Από τὴν εγκατάστασῃ τῶν Σουλιωτών, κυρίως στὴν Κέρκυρα, μετά από τὴν πτώση του Σουλίου το 1803.

Πνευματική παράδοση καὶ κατεύθυνσῃ

Δίνοντας το στίγμα της «Ἐπτανησιακής Σχολής», ο Μαβίλης θα πει: «στην Ελλάδα είναι καιρός νὰ φτιάσουμε εθνική φιλολογία. Πρέπει να σπάσουμε τις αλυσίδες της καθαρεύουσας πρώταποὺ μας σφίγγει το πνεύμα χειροπόδαρα. Το καλύτερο μονοπάτι για τον Παργασσό είναι ἡ Σπιανάδα.
»Στὴν Κέρκυρα ἔχει γίνει πολλή εργασία κι ἔχουμε βάλει καλά θεμέλια. Στοὺς Κορφούς πρέπει νά ἔρχονται όλοι οἱ νέοι Ἔλληνες να παίρνουν τον ευγενικό σπόρο για τὴν καλλιέργεια γνήσιἂς ελληνικής φιλολογίας. Οἵ Αθηναίοι πήραν στραβό δρόμο, φυτεύουν σπόρο γαλλικό καὶ γερμανικό, που δὲν τον σηκώνει τὸ κλίμα μας»

Ο Σπύρος Μελάς (Ελληνική Δημιουργία: Αφιέρωμα στην Κέρκυρα, αριθ. 111 το 1952), αναφερόμενος στα θεμέλια για τὰ οποία μιλάει ο Μαβίλης, τὰ ορίζει ὡς εξής:

«Τὰ θεμέλια αὐτά είναι ἡ εθνική πνευματική παράδοση. πάνω σ᾽ αὐτή στηρίχθηκε ἡ εφτανησιακή πλειάδα, γερά θρεμμένη από την κλασική παιδεία, για να ὑψώσει το δημοτικισμό όχι μονάχα σαν γλωσσικό τύπο, μα σαν γενικό σύμβολο εθνικής γνησιότητας, σαν σημαία πνευματικού αυτοχθονισμού και θεμέλιο εθνικής ἀαναγέννησης.
»Ὅχι το Ἔθνος για την Τέχνη, αλλά ἡ Τέχνη για τὸ Ἔθνος. Αὐτό εἰπε ἡ Κέρκυρα ἡ τότε δοξασμένη καὶ σήμερα παραπεταμένη».

Στὴν εισαγωγή τῆς ἕκδοσης τῶν ἁπάντων του Λορέντζου Μαβίλη, ὁ Μιχ. Περάνθης. ἀναφερόμενος στὴν πνευματική κίνηση του Σολωμού, γράφει:

«Ὕστερα από τον θάνατο τοὺ μεγάλου Ζακύνθιου, ἡ παράδοση περνάει στα χέρια του Πολυλά. Ἄκαμπτος στις ἀρχές του, αυστηρός στην επιλογή του, ἔχει πάντοτε γύρω τοὺς ἐκλεκτούς, τὸίδιο πρόθυμους σε αγώνες καὶ το ίδιο σύμφωνους σε ιδανικά, να διακλαδώσουν τὴ μεγάλη ιδέα. να εξυψώσουν τὸ ηθικό αίσθημα και τὴν πνευματική στάθμη του λαού, να πατάξουν τὴ συναλλαγή, νὰ διαχωρίσουν τὴν πολιτική ἀπό τη διοίκηση».

Κατά τον Α. Ανδρεάδη, οἱ κερκυραίοἱ διανοούμενοι «την ἀγάπην δὲ διά τὴν πατρίδα συνεδύαζον καὶ προς βαθείαν ἀφοσίωσιν εἰς τὴν δημοτικήν… Διότι ἤσαν βαθέως πεπεισμένοι ότι ο σχολαστικισμός καταστρέφει το ἔθνος, ότι μόνον διά της καλλιεργείας καὶ τῆς προαγωγής της γλώσσης του λαού δύναται να καλλιεργηθεί και νὰ προαχθεί ο λαός καὶ τέλος ότι εάν εχάσαμεν τόσον ἔδαφος εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ τὴν Βόρειον Ἤπειρον, τούτο οφείλετο εἰς το ότι οἱ ελληνόφρονες ξενόφωνοι δὲν εξελληνίσθησαν γλωσσικώς, δεν επετεύχθη δὲ η γλωσσική τῶν εξελλήνισις διότι εδιδάσκοντο εἰς τα σχολεία γλώσσαν ἄλλην της λαλουμένης εἰς τα ελληνικά κέντρα, καὶ όταν ἔφθαναν εἰς εν εκ τούτῶν εύρισκον νέον γλωσσικόν τείχος χωρίζον αυτούς από τους λοιπούς Ἐλ-ληνας».

Κατά τον Γρηγ. Ξενόπουλο, οἱ εκπρόσῶώποι τῆς Επτανησιακής Σχολής (όπως τοὺς προσδιορίζει στη νουβέλα του με τίτλο «Ο τρελλός μὲ τους κόκκινους κρίνους») ἦταν μορφωμένοι και πολύγλωσσοι, παρακολουθούσαν άγρυπνα τὴν ξένη πνευματική ζωή καὶ ἠξεραν ἀπ᾿ ἔξω τους κλασσικούς όλων τῶν λογοτεχνιών, ελάτρευαν το ὡραίο καὶ φιλοδοξούσαν παρόμοιαν άνθιση καὶ για τὴν χώρα τους, περισσότερο διάβαζαν παρά ἔγραφαν. κι όταν ἔγραφαν, ἦταν ἀραιά και πού, από τὴν ἀνάγκη τῆς ψυχής και μόνον κι όχι για φήμη, μαζί με τοὺς πρωτότυπους στίχους εδούλευανκαὶ μεταφράσεις ξένων κειμένων, ἔργα υπομονής και μετριοφροσύνης. ποὺ ἐρχονται στὸ φῶς ὕστερα από το θάνατό τους…

Εθνική παράδοση

Η σύγκρουση τῶν Ἐπτανησίων με τὴν Ευρωπαϊκή φιλοτουρκική πολιτική, με τὴν Ευρωπαϊκή «Προστασία», με τὴν Ευρωπαϊκή προσπάθεια ἀαφομοίωσης, εἶναι ἡ σκληρότερη, ἡ βαθύτερη καὶ ἢ πλέον συνειδητή από κάθε άλλο κομμάτι τῆς Ἐλληνικής γης και κοινωνίας. Θα εκφραστεί στὴν ποίηση, στὴν πολιτική, στὴν θρησκευτική ζωή. Στὴν ποίηση, ἡ σύγκρουση αὐτή εκφράζεται χαρακτηριστικά καὶ από τον Κάλβο, τον Σολωμό, τον Βαλαωρίτη.

Ο Βαλαωρίτης σε γράμμα του στον Φιλήμωνα λίγο πριν τον θάνατό του γράφει:

«Τὸ θέμα μου είναι πάντοτε τὸ αυτό, ἀνταγωνισμός διαρκής του Ελληνισμού κατά της κατακτήσεως καὶ τοῦ ξενισμού. Ἄλλοτε εἰχα νὰ κάμω με τὴν Τουρκοκρατίαν, τώρα δε με τὴν Φραγκοκρατίαν».

Το ποίημά του «Φωτεινός» ἐξέφρασε ἄριστα τον αγώνα αλλά και τὴν συνείδησῃ τῶν Ἑπτανησίων ενάντια στην Φραγκοκρατία.

Ο Κάλβος θα προτιμήσει διασκορπισμένους καὶ ψωμοζητούντες τους Ἔλληνες, παρά προστάτες νάχωμεν.

Θὰ πrοτιμήσει φλόγα παντού χυμένη να τρώγει πόλεις, δάση, λαούς και ελπίδας, παρά προστάτες νάχωμεν.

Παράδοση ηθικής συνέπειας

Τὸ παράδειγμα της συνέπειας ενός Τερτσέτη μας έγινε σήμερα γνωστό λόγὼ τῆς λεγομένης δίκης του αιώνα. Δεν μας γίνεται όμως γνωστή Ἢ Ἑἑπτανησιακή του προέλευση κι ἀκόμα ἢ σχέση του με τὸν Σολωμό.
Ο Μαβίληςμας είναι κυρίως γνωστός μόνον ὡς ποιητής, όχι σαν βουλευτής, όχι ὡς θεωρητικός του δημοτικισμού, όχι ὡς εθελοντής σε εθνικούς ἀπελευθερωτικούς αγώνες.

Κανένας δεν ἔχει ἰδανικά εκτός από εκείνα που μπορεί να ὑπογράψει με τὸ αίμα του, εἶχε πει κάποτε ο Μαβίλης και ἢ ἱστορία του απέδειξε ότι εἰχε ιδανικά.

Ο Μαβίλης εθελοντής στην Κρήτη στὴν ἐπανάσταση του [896, μαζί με τον ἐπίσης Κερκυραίο διανοούμενο Ντίνο Θεοτόκη.

Το 1897, ἡγετικό στέλεχος τῆς Εθνικής Ἑταιρείας στην Κέρκυρα, σχηματίζει μὲ δικά του ἔξοδα σώμα 70 εθελοντών κι αποβιβάζεται στὴν Ἄρτα. Ο Μαβίλης βρίσκει τον θάνατο στο Δρίσκο στα 1912 πολεμώντας ἡρωικά. Αὐτό που πρέπει νομίζω να εἐπισημάνω κλείνοντας την ἀναφορά στον Μαβίλη εἶναι:

α) Η εὐχή και ἡ επιθυμία του «αν ζήσουμε θα ζητήσω νὰ με στείλουν δάσκαλο σ᾽ ἕνα Μακεδονικό χωριό».

β) Μ᾿ ἕνα βόλι νάχει περάσει ἀπ᾿ το ἕνα μάγουλο στο άλλο, ἄλλο ἕνα βόλι νατοῦ ἔχει κόψει την καρωτίδα, ἕτοιμος να πεθάνει, όταν συναντάει τον επίσης τραυματισμένο Ῥώμα στο πρόχειροχειρουργείο, βρίσκει την δύναμη νὰ σηκωθεί όρθιος να χαιρετήσει στρατιὠτικά. Εἶναι ο τελευταίος χαιρετισμός βέβαια, αλλά κι ἕνας χαιρετισμός που οδηγεί τον παρευρισκόμενο Π. Γαριβάλδι να σταθεί προσοχή και να χαιρετήσει καὶ νὰ αἀποχαιρετήσει τον Μαβίλη.

Η πολιτική παράδοση – πολιτική καὶ πνευματική ηγεσία

Οἱ αγώνες των Ἑπτανησίων εναντίον τῆς Ἐνετοκρατίας, της Ξενοκρατίας, αγώνες κοινωνικοί, οἰκονομικοί, αγώνες πολιτιστικής και θρησκευτικής επιβίωσης, οἱ αγώνες των Ἑπτανησίωνἐναντίον της Αγγλικής «προστασίας» διαμόρφωσαν μια βαθύτατη και πατροπαράδοτη έχθρα για κάθε ξένη κατοχή και προστασία.

Ἰδιαίτερα ἡ κατά παράβαση των διεθνών συμφωνιών συμπεριφορά της Αγγλίας ἀπέναντι στο λαό των Ιονίων κατά τὴν διάρκεια της Αγγλικής προστασίας, εξέθρεψαν μια αντι-Αγγλική εθνικήπαράδοση, μια παράδοση συνειδητής ἄμυνας απέναντι στοὺς ετερόδοξους χριστιανούς δυτικο-ευρωπαίους και μιἂν ἀπαντοχή από τους ομόδοξους Ορθόδοξους Ρώσσους.
Η φιλοτουρκική παράδοση της Αγγλικής εξωτερικής πολιτικής ενίσχυε τὰ αντι-Αγγλικά αἰσθήματα των Ἑπτανησίων καὶ τοὺς ἀνάγκαζε να αναζητήσοὺν στηρίγματα σε παραδοσιακές αντι-Τουρκικές δυνάμεις.
Η πώληση της Πάργας από τοὺς Εγγέζους, από τον Ἐγγλέζο ἁρμοστή τηςΚέρκυρας Μέτλαντ στον Αλή Πασά τὴν Μεγάλη Παρασκευή του 1819, αποτέλεσε τὴν τελευταία σταγόνα για την ἀπώλεια κάθε εκτίμησης, κάθε ἐμπιστοσύνης στὴν Αγγλική πολιτική και τὴν ἀποκορύφωση τῶν αντι-αγγλικών αισθημάτων. Η μαζική μετοίκηση τῶν Παργινών στὴν Κέρκυρα αποτέλεσεμιὰ ἀκόμα εισροή ἀναγκαστικά εθνικά συνειδητοποιημένου πληθυσμού στὴν Κέρκυρα.

Αποτέλεσμα τέτοιων συνθηκών καὶ τῆς πανευρωπαϊκής ἀνάπτυξης της εθνικής τιδέας ήταν ἡ συγκρότηση μιας συνειδητής πολιτικής καὶ πνευματικής ηγεσίας, που με πάθος ὑυπηρέτησε τὴνιδέα της εθνικής ἀναγέννησης και ανεξαρτησίας.

Η ηγεσία αυτή σε κάθε επίπεδο εθνικής και κοινωνικής ζωής υπήρξε εθνική πρωτοπορία.

Μορφές όπως:

Ο Ἠλίας Ζερβός Ιακωβάτος (η κυριώτερη και τραγικώτερη μορφή του Ενωτικού Αγώνα).

Ο Ζαμπέλιος, από τους πρώτους καὶ βαθύτερους μελετητές του Μεσαιωνικού Ἑλληνισμού και της Ἐθνικής μας συνείδησης, από τοὺς αποτελεσματικώτερους πολέμιους του Φαλμεράνερ.

Ὁ Ευγένιος Βούλγαρης, από τις μεγαλύτερες μορφές ενός ορθόδοξου διαφωτισμού, του διαφωτισμού στη Ρωσσία με τὴν πανευρωπαϊκή ακτινοβολία.

Ο Πολυλάς, ο Μαρκοράς, δεν είτανε καρποί της Τύχης, προέκυψαν σε συγκεκριμένη κοινωνία, κοινωνική καὶ πολιτική ηθική, την Ἑπτανησιακή.

Η γιγάντια μορφή και εθνική συνείδηση ενός Καποδίστρια δὲν προέκυψε σε πολιτικό και πολιτιστικό κενό. Η εκ μέρους του Καποδίστρια προτίμηση τῆς Ρωσσίας, ενώ αποδεδειγμένα του προσφέρθηκαν δελεαστικές εὐκαιρίες για ἄλλες ευρωπαϊκές χώρες, δεν εἶναι τυχαία.

Ἐπίσης δεν προέκυψε από πολιτικό κενό ο Μαρίνος Αντύπας, ο πρωτομάρτυρας τῆς εξέγερσης τῶν κολλήγων στη Θεσσαλία. Αὐτή ἡ κοινωνική μαγιά για τηνυπόλοιπη Ελλάδα εἰναι επικίνδυνη.

Μετά τὴν δολοφονία του Καποδίστρια, μετά την διάλυση του Εθνικού Στρατού, του στρατού της επανάστασης, τὴν διάλυση του Καποδιστριακού κόμματος, ποὺ είναι το κόμμα της Φιλικής Εταιρείας και τῶν οπλαρχηγών, ἢ δίκη του Κολοκοτρώνη είναι ἐνταγμένη στην διάλυση της Καποδιστριακής πολιτικής, στην πολιτική διάλυσης τῆς ἐπτανησιακής επιρροής καὶ παράδοσης.

Ἡ Ἑπτανησιακή παράδοση πρέπει να πάψει να διαποτίζει τον εθνικό κορμό. Η εθνική συνείδηση που ἔρχεται από τα Ἑπτάνησα, ἡ εθνική συνείδηση ποὺ διἀπνέει τὴν Ἑπτανησιακή διανόηση, πολιτική και πνευματική ηγεσία, είναι ριζικά αντίθετη με την πολιτική που επιδιώκουν οἱ προστάτιδες δυνάμεις και κυρίως ἡ Αγγλία.

Η εθνική μνήμη τῶν Ἑπτανησίων, φορτισμένῃ με τις φυλακές, τις εξορίες, τις κρεμάλες, τὰ πισσωμένα και πυρπολούμενα κλουβιά στα οποία ἐβρισκαν τον θάνατο οι ενωτικοί αγωνιστές, ἡμνήμη απ᾽ τη νοθεία τῶν εκλογών, από το κλείσιμο της Ἰόνιας Βουλής, ήταν επικίνδυνη γιὰ τὴν αγγλοκρατία στην Ἑλλάδα και τοὺς συνενόχους της. Οἱ φορείς αὐτής της μνήμης ἔπρεπε νὰμπουν στο περιθώριο…

Με την ἕξωση του Ὅθωνα ἔχει ἔλθει ἢ ὥρα της τελικής επέλασης της Αγγλικής Κυριαρχίας στην Ἑλλάδα και της συντριβής τῆς Ἑπτανησιακής Ενωτικής Ἐθνικής πολιτικής.

Οι όροι της Ντροπής

Με υπόμνημα τοῦ εκτάκτου απεσταλμένου της Αγγλικής Κυβερνήσεως Ἐρρίκου Ἕλλιοτπρος την Πρόεδρο της προσωρινής Κυβέρνησης της Ελλάδας, ἢ Αγγλική Κυβέρνηση καθιστά γνωστόν ότι:

1) αν ἡ Ελληνική συνέλευση παραμείνει πιστή στο καθεστώς της Συνταγματικής Μοναρχίας,
2) αν η Ἐλλάδα απέχει από κάθε επίθεση κατά τοὺ γείτονος κράτους (της Τουρκίας),
3)αν ἡ Ελλάδα εξέλεγε ἡγεμόνα αποδεκτόν από την Μεγάλη Βρετανία,
Τότε ἡ ὑψηλότητά τῆς η Βασίλισσα της Αγγλίας θα ανήγγειλε στη Βουλή καὶ τὴν Γερουσία της Ἑπτανήσου, ότι ἐπόθει τὴν ἕνωση των Ιονίων με την Ἑλλάδα.
Ἐάν όμως εξελέγετο ἡγεμόνας που θα ἐνεθάρρυνε ἐπαναστάσεις ή επιθέσεις σε βάρος της Τουρκίας, τότε ἡ ὑψηλότητάτης θα ματαίωνε τὴν απόφασή της.
Στη συνέχεια ἡ Αγγλική Κυβέρνηση εξέφραζε τη βεβαιότητα ότι ο μέλλων βασιλεύς θα ἦταν φίλος της συνταγματικής ἐλευθερίας και της εἰρήνης και θα απελάμβανε την φιλία καὶ την εμπιστοσύνη τῆς Α.Μ.

Η εκλογή της Ντροπής

Σε ἀπόλυτη ὑποταγή στην Αγγλική ἐπιθυμία εγκατάλειψης κάθε στήριξης τῶν υπό τον Τουρκικό ζυγό Ἑλλήνων, τῆς ἐγκατάλειψης κάθε βοήθειας στους ὑπό εξέγερσιν Ἕλληνες και κάθε βλέψης εναντίον της Τουρκίας, ἡ Β΄ Εθνική τῶν Ἑλλήνων Συνέλευση ἀναγόρευσε τὴν 22α Ιανουαρίου [863 βασιλέα τωνἙλλήνων τον δευτερότοκο γιό της Βικτωρίας, Αλφρέδο. Η Αγγλία απέριψε τὴν πρόταση, μια πρόταση που θα είχε αποφευχθεί, αν ἡ Αγγλία εἶχε ειδοποιήσει προσβλητικότατα τους εν Αθήναις«φίλους της», ότι δεν ἐπρόκειτο να δεχθεί την πρόταση.

Τελικά ἡ Ἑλλάδα ἔδωσε το στέμμα τῆς στον Γλίξμπουργκ, ο οποίος βέβαια καὶ τὴν εμπιστοσύνη της Αγγλίας είχε και τοὺς όρους της Αγγλίας εἶχε ἀποδεχθεί.

Σ᾽ αὐτή την Ἑλληνική πολιτική ἀσφαλώς ἡ παράδοση του Καποδίστρια δεν είχε θέση, ἡ Ἑπτανησιακή Επαναστατική Παράδοση δεν είχε θέση.

Σε μια Αγγλοκρατούμενη Ἑλληνική ἐσωτερική καὶ εξωτερική πολιτική, ἢ ριζοσπαστική πνευματική και πολιτική ηγεσία των Ἑπτανήσων, ἡ πολιτική παρακαταθήκη των Ἑπτανήσων, δεν εἶχαν θέση.

Ἔτσι, ἢ πραγματικότητα ἔπρεπε να αντιστραφεί. Ἔτσι τὰ Ἑπτάνησα τῆς πρώτης εθνικής ἀνασυγκρότησης, τὰ Ἑπτάνησα της εθνικής αφύπνισης και συνειδητοποίησης, τα Ἑπτάνησα τουἀγώνα ενάντια στην ξενοκρατία, τὴν ξενοδουλεία και τὴν ἀφομοίωση, ἕπρεπε νὰ γίνουν τα Ἐπτάνησα του Μορφονιού, του Νιόνιου, του Φραγκολεβαντίνου.

Με την ίδια πολιτική ηθική, δεν αποκλείεται κι ο Μεγαλέξανδρος να γίνει Σκοπιανός…

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  • Περί της Οικονομικής Διοικήσεως τῆς Ἑπτανήσου επί Βενετοκρατίας. Ανδ. Μιχ. Ανδρεάδου, 1914.
  • Ἡ Μυστική Οργάνωση Φιλική Εταιρεία. Γ.Λ Αρσ.,, Αθήνα 1966.
  • Η Ἰστορία του Σουλίου καὶ της Πάργας. Χριστοφόρου Περράβου. Αθήναι, 1857.Ἄσματα Δημοτικά της Ελλάδας. Εκδοθέντα μετά Μελέτης Ιστορικής Περί “Μεσαιωνικού Ελληνισμού, Σπυρίδωνος Ζαμπελίου, 1852.
  • Η Κερκυραϊκή Σχολή. Ειρήνης Δενδρινού (Προλεγόμενα Κ. Δαφνή), Κέρκυρα. 1953.
  • Ὁ Ηλίας Ζερβός Ιακωβάτος καὶ ἡ Ἔνωση της Ἐπτανήσου, Ντίνου Κονόμου έκδοση του «Συλλόγου προς διάδοσιν ὠφελίμων βιβλίων», Αθήνα, 964.
  • Η Ιστορία της Ιόνιας Ἀκαδημίας. Γεωργίου Τυπάλδου Ιακωβάτου (1837). εἰσαγωγή, σχόλια: Ασδραχάς. Νέα Ἑλληνική Βιβλιοθήκη. Εκδοτική ΕΠΕ. Αθήνα. 1982.
  • Πολιτική Ιστορία της Επτανήσου (1815-1864) Ανδρέα Ιδρωμένου, Κέρκυρα. 1958.
  • Περιοδικό Ελληνική Δημιουργία᾿Αφιερώματα:
  • Κῳνσταντίνος Θεοτόκης. τεύχος 92
  • Ἄριστ. Βαλαωρίτης. τεύχος 35
  • Ἑπτάνησα. τεύχος 135
  • Κέρκυρα, τεύχος 11
  • Ξενοκρατία και Βασιλεία στην Ἐλλάδα, G. Φιλάρετου, επανέκδοση «Νεοελληνική Ἱστορική Βιβλιοθήκη», Αθήνα, 1972.
, , , , , , ,

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.