Η μάχη του Ευρυμέδοντα: Ο Κίμων συντρίβει τους Πέρσες

Γράφει ο Μανώλης Χατζημανώλης

Μετά τα Μηδικά ο Αριστείδης, ο αποκαλούμενος «Δίκαιος» και σημαίνον μέλος των αριστοκρατικών της Αθήνας, και ο Θεμιστοκλής, θριαμβευτής στην Σαλαμίνα και επικεφαλής των δημοκρατικών, ήταν οι φυσιογνωμίες που φαινόταν ότι θα δέσποζαν στην πολιτική ζωή της Αθήνας. Όμως ο μεν Αριστείδης άφησε την Αθήνα ώστε να οργανώσει οικονομικά και στρατιωτικά την νεοσυσταθείσα Δηλιακή Συμμαχία, επισκεπτόμενος τις σύμμαχες πόλεις του Αιγαίου για να συνδιαλλαγεί μαζί τους, ο δε Θεμιστοκλής έπεσε θύμα των ανακατατάξεων εντός του αθηναϊκού δημοκρατικού κόμματος με αποτέλεσμα να εξοστρακιστεί ως επικίνδυνος για το δημοκρατικό πολίτευμα.

Έτσι η κατάσταση στην αθηναϊκή πολιτική σκηνή διαμορφώθηκε ευνοϊκά για την ανάδειξη του Κίμωνα, γιου του θριαμβευτή του Μαραθώνα Μιλτιάδη, ως ηγετική μορφή του ιοστεφούς άστεως και της Συμμαχίας.

Ο Κίμωνας από το 476 π.Χ. τέθηκε επικεφαλής των συμμαχικών δυνάμεων και με αφετηρία το Βυζάντιο ξεκίνησε τις πρώτες συμμαχικές επιχειρήσεις. Το περσικό προπύργιο στις εκβολές του Στρυμόνα στην θρακική ακτή, η Ηιόνα, πολιορκήθηκε επιτυχώς και η περσική φρουρά της εξοντώθηκε, ενώ ο Δόρισκος, κοντά στις εκβολές του Έβρου, άντεξε παρά την πίεση.

Το 475, η Σκύρος, έδρα Δολόπων πειρατών, παραδόθηκε στη συμμαχία, ενώ το 474 – 472 π.Χ. η Κάρυστος, η μόνη πόλη της Εύβοιας που δεν ανήκε στην Αθηναϊκή συμμαχία, πολιορκήθηκε και εξαναγκαστηκε να γίνει μέλος της.

Το 469 π.Χ. εμφανίσθηκε η πρώτη δυσαρέσκεια μέλους της συμμαχίας, που ήδη από νωρίς άρχισε να διολισθαίνει σε αθηναϊκή ηγεμονία. Η Νάξος, το ισχυρότερο νησί των Κυκλάδων, αποστάτησε. Η νήσος πολιορκήθηκε, συνθηκολόγησε και υποχρεώθηκε να περάσει στην τάξη των υποτελών συμμάχων, με βαρύτερη «εισφορά». Λίγο αργότερα η ροδιακή αποικία Φασήλιδα στην ακτή της Παμφυλίας, παρά τις αρχικές αμφιταλαντεύσεις, έγινε με χιακή διαμεσολάβηση μέλος της Δηλιακής Συμμαχίας, εξασφαλίζοντας για τον συμμαχικό στόλο το πρώτο ασφαλές έρεισμά του στην ανατολική Μεσόγειο.

Την ίδια περίοδο, μεταξύ 469 και 466 π.Χ, οι Πέρσες άρχισαν να συγκροτούν εκ νέου στρατό και στόλο, ώστε να αντεπιτεθούν κατά των Ελλήνων. Το περσικό εκστρατευτικό σώμα στρατοπέδευσε στην παραλιακή πόλη Άσπενδο, κοντά στον ποταμό Ευρυμέδοντα στην Παμφυλία, με προφανή σκοπό να κινηθεί κατά μήκος των ακτών της Μικράς Ασίας, και να θέσει εκ νέου το Αιγαίο υπό περσικό έλεγχο. Όταν πληροφορήθηκε τις περσικές προετοιμασίες, ο Κίμων έπλευσε με 200 τριήρεις με σκοπό να καταστρέψει τον περσικό στόλο προτού αυτός πλησιάσει στο Αιγαίο.

Ο περσικός στόλος των 200 πλοίων, που είχε αγκυροβολήσει ανοικτά του ποταμού αναμένοντας ενισχύσεις από 80 κυπρο-φοινικικά πλοία, αιφνιδιάστηκε πλήρως. Ενώ αρχικά προσπάθησε να υποχωρήσει εντός του ποταμού προς το χερσαίο περσικό στρατόπεδο, τελικά αναγκάστηκε να ναυμαχήσει με τον ελληνικό στόλο υπό δυσμενείς συνθήκες και να ηττηθεί. Παρά την προχωρημενη ώρα και την κούραση των πληρωμάτων ο Κίμων διέταξε απόβαση των συμμάχων πεζοναυτών προκειμένου να επιτεθούν στον περσικό στρατό που έσπευσε να υπερασπιστεί τον πιεζόμενο στόλο. Οι Έλληνες οπλίτες, πιθανότατα αρκετοί σε αριθμό αφού τα συμμαχικά πλοία διέθεταν πλήρες κατάστρωμα με δυνατότητα μεταφοράς έως και 40-45 πεζοναυτών, σύντομα υπερίσχυσαν διασκορπίζοντας τις περσικές χερσαίες δυνάμεις και καταλαμβάνοντας και πυρπολώντας το περσικό στρατόπεδο και τα πλοία. Την ίδια τύχη είχαν και οι κυπρο-φοινικικές ενισχύσεις που έφτασαν αργοπορημένες στο πεδίο της μάχης.

Επρόκειτο για πραγματικό θρίαμβο. Οι περσικές απώλειες σε έμψυχο και άψυχο δυναμικό, σε συνδυασμό και με τις ήττες των προηγούμενων ετών εντός ελληνικού εδάφους, ήταν τεράστιες και δυσαναπλήρωτες, ενώ και το περσικό γόητρο είχε πληγεί ανεπανόρθωτα. Κάθε ενδεχόμενο περσικής αντεπίθεσης στο Αιγαίο είχε αποσοβηθεί για τα επόμενα χρόνια και οι Έλληνες είχαν πλέον την πρωτοβουλία των κινήσεων.

Η επόμενη μεγάλη εκστρατεία της Δηλιακής Συμμαχίας κατά των Περσών θα διεξαγόταν στην Αίγυπτο το 460 π.Χ., όταν οι Αθηναίοι αποφάσισαν να υποστηρίξουν μια επαναστατική κίνηση κατά της περσικής αυτοκρατορίας.

, , , ,

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.