Η μακροβιότητα του Βυζαντίου

Γράφει ο Ευάγγελος Κοροβίνης

Το Βυζάντιο υπήρξε ένα κράτος από τα πιο μακρόβια στην ιστορία. Ταυτόχρονα ήταν και παραμένει πολύ λιγότερο μελετημένο από άλλες επικράτειες της ίδιας ιστορικής περιόδου ενώ επίσης παραμένει μη κατανοητό εν πολλοίς από την δυτική ιστοριογραφία. Στα πλαίσια αυτά αντιμετωπίσθηκε, μέχρι πρόσφατα τουλάχιστον, ως ένας παρακμιακός φτωχός συγγενής. Είναι απορίας άξιο, όμως, πως μια επικράτεια με τέτοια χαρακτηριστικά κατόρθωσε, όχι μόνον να επιβιώσει, αλλά και να μεγαλουργήσει επί μια χιλιετία.

Α. «Εξανατολισμός» ή εκχριστιανισμός;

Το Βυζάντιο αναδύεται ως απάντηση στην κρίση που πέρασε η ρωμαϊκή αυτοκρατορία κατά την διάρκεια του 3ου αιώνα μ.Χ. Ο αιώνας αυτός ήταν περίοδος εμφυλίων πολέμων, νόθευσης του νομίσματος και εμπορικών συναλλαγών σε είδος. Η ρωμαϊκή αυτοκρατορία είχε σταματήσει να επεκτείνεται, οι προερχόμενοι από αιχμαλώτους πολέμου δούλοι σπάνιζαν, οι τιμές ανέβαιναν και η τοπική αριστοκρατία που στήριζε με τις χορηγίες της τα οικονομικά των πόλεων και τις κυβερνούσε, εξωθήθηκε από τις περιστάσεις στην χρεωκοπία. Στο βάθος της κρίσης υπέβοσκαν και άλλα προβλήματα στα οποία θα αναφερθούμε λίγο πιο κάτω.

Προς το τέλος του 3ου αιώνα, εν πάση περιπτώσει,αναζητήθηκε ως λύση της κρίσης, από τον δραστήριο αυτοκράτορα Διοκλητιανό, ένας «εξανατολισμός» της αυτοκρατορίας, κατά τα πρότυπα της Περσίας των Σασσανιδών. Έγινε προσπάθεια, συγκεκριμένα,να περιβληθεί η αυτοκρατορική εξουσία με το φωτοστέφανο μιας υποτιθέμενης θείας καταγωγής της. Προωθήθηκε ταυτόχρονα ένας αυστηρός διαχωρισμός των πολιτικών από τις στρατιωτικές πλευρές του κρατικού μηχανισμού. Η υπαλληλία διογκώθηκε υπέρμετρα ενώ η διοίκηση κατατμήθηκε σε μια πυραμίδα υποδιαιρέσεων,που είχε στην βάση της πολυπληθείς μικρές επαρχίες. Στόχος ήταν η μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα του κρατικού μηχανισμού και κυρίως η παρεμπόδιση της συγκέντρωσης εξουσιών στα χέρια ανταγωνιστών του αυτοκράτορα.

Η στρατηγική εξανατολισμού της αυτοκρατορίας απέδωσε μεν κάποιους καρπούς αλλά προσέκρουσε και αυτή, και ιδίως η ομόρροπη της και από μακρού χρονολογούμενη τάση στροφής στις παγανιστικές θρησκείες ανατολικού τύπου (μιθραισμός κ.λ.π),πάνω στο τείχος του  εκχριστιανισμού υπολογίσιμων τμημάτων του πληθυσμού της επικράτειας, κυρίως στον εξελληνισμένο ανατολικό τομέα της.  Με την στροφή στις δεσποτικού χαρακτήρα ανατολικές θρησκείες κορυφώνεται ένα παλαιότερο πρόβλημα, η κρίση της ελληνικής εξατομίκευσης, ενώ με τον εκχριστιανισμό αναχαιτίζεται και υπερβαίνεται.  Αναφερόμαστε στις τάσεις διάλυσης της ατομικότητας που εκδηλώνονται ήδη από τον 4ο αιώνα π.Χ. και συνοδεύονται από την κυριαρχία της δημαγωγίας και της σοφιστείας. Αναφερόμαστε επίσης στην μετάπτωση της δημοκρατίας σε οχλοκρατία.

Οι Έλληνες έγιναν χριστιανοί, τελικά,όχι για να χάσουν αλλά για να ξανακερδίσουν την ελληνικότητα τους, σε μια προωθημένη μορφή.  Μέσω,δηλαδή, της μετάβασης από το άτομο στο πρόσωπο, μια πνευματική μετάλλαξη που καθιστά την Αγάπη κινητήρια δύναμη της ατομικότητας. Η ανθρωπολογική αυτή μεταβολή, σε μια κρίσιμη μάζα ανθρώπων, είχε ευρύτερες επιπτώσεις στην δημόσια ζωή.

Συνέβαλλε καταρχήν στην μετατόπιση από την περσικού χαρακτήρα τροπή του αυτοκρατορικού θεσμού στον μετασχηματισμό του σε «έννομο επιστασία».Ο εκχριστιανισμός, ύστερα, μετέτρεψε σταδιακά το Βυζάντιο σε κράτος πρόνοιας. Κεντρικός θεσμός του προνοιακού συστήματος ήταν τα μοναστήρια, που στήριζαν ποικιλόμορφα διάφορα ιδρύματα (νοσοκομεία, ορφανοτοφεία γηροκομεία, λεπροκομεία κ.λ.π).

Στα πλαίσια του εκχριστιανισμού επίσης ενισχύθηκε αποφασιστικά ο παραδοσιακός ελληνικός κοινοτισμός. Στις πόλεις, οι συντεχνίες και η «ενδημοποιημένη» Εκκλησία γύρω από τον επίσκοπο της, υποκατέστησαν την τοπική αριστοκρατία στα καθήκοντα της. Στην ύπαιθρο η αγροτική κοινότητα έπαψε να είναι ένα απλό συλλογικό φορολογικό υποκείμενο. Έγινε μια αυτοκυβερνώμενη μονάδα που μεριμνούσε για αρκετές από τις ανάγκες των μελών της.

ΒΟι «σκοτεινοί αιώνες»τα Θέματα και η εικονομαχία

Σε αντίθεση με όσους υποστηρίζουν την έκλειψη των πόλεων στην περίοδο των «σκοτεινών αιώνων» (7ος,8ος,και αρχές του 9ου αιώνα),οι πόλεις διατηρηθήκαν ακέραιες στην πλειοψηφία τους.  Περιτειχίσθηκαν, βέβαια, μετατρεπόμενες σε πόλεις-φρούρια και μειώθηκε  ο πληθυσμός τους,αλλα κάθε άλλο παρά εξαφανίσθηκαν.

Με την εισαγωγή του θεσμού των Θεμάτων,εξάλλου,εγκαταλείφθηκε πλήρως το διοικητικό σύστημα του Διοκλητιανού.  Το θέμα ήταν μια διοικητική υποδιαίρεση κατά πολύ μεγαλύτερη των μικρών επαρχιών του προηγούμενου μοντέλου. Του θέματος ηγείτο ο στρατηγός που, πέραν των στρατιωτικών του καθηκόντων, είχε και πολιτικού χαρακτήρα αρμοδιότητες.

Η μεταρρύθμιση αυτή ήταν απόρροια των αραβικών επιδρομών και εισβολών. Η ικανότητα  γρήγορης κινητοποίησης στρατιωτικών δυνάμεων, χωρίς την αναμονή διαταγών από το κέντρο, ήταν ιδανική απάντηση στις εκστρατείες των Αράβων στην Μ. Ασία.

Στρατιώτες των θεμάτων ήταν κυρίως αγρότες που τους παραχωρείτο γη με αντάλλαγμα παροχή στρατιωτικών υπηρεσιών. Συνολικά από τον 7ο αιώνα και λόγω της αποκέντρωσης, το κράτος παύει οριστικά να είναι πολυπλόκαμο και πολυδαίδαλο.

Την ίδια περίοδο,τέλος,των «σκοτεινών αιώνων» το Βυζάντιο συνταράσσεται από την εικονομαχική έριδα. Πολλές αιτίες έχουν προταθεί για να εξηγηθεί η εικονομαχική πολιτική της δυναστείας των Ισαύρων,όπως για παράδειγμα ότι ήταν προϊόν επιρροής του ανεικονισμού του Ισλάμ. Ανεικονικές τάσεις υπήρχαν όμως από παλαιά και στους κόλπους του Ελληνισμού (καταγγελία της μιμήσεως από τον Πλάτωνα και εξορία των ποιητών από την ιδανική του Πολιτεία-σε αντίθεση με την κεντρική ελληνική παράδοση, την Ομηρική).  Με αφορμή την εικονομαχία της περιόδου, εν πάση περιπτώσει,αρχίζει να αυτονομείται ο παπισμός, εμφανιζόμενος ως υπερασπιστής της αναστήλωσης των Εικόνων.

Γ. Η εμφάνιση των «δυνατών» και ο εκχριστιανισμός των σλάβων

Αρκετοί κάνουν λόγο για ημιφεουδαλική μετάλλαξη του Βυζαντίου ήδη από τον 9ο και 10ο αιώνα, αναφερόμενοι στην εμφάνιση  των «δυνατών».Είναι αλήθεια ότι οι επαρχιακές αριστοκρατικές οικογένειες μπορούσαν να επιβιώνουν ευκολότερα απέναντι στις αραβικές επιδρομές. Ήταν στην θέση, έτσι, να αγοράζουν την γη ορισμένων μικροκαλλιεργητών ή να αποσπούν την ιδιοκτησία κάποιων άλλων, λόγω της υπερχρέωσης των.

Δυο θεσμοί, όμως, αντστρατεύονταν αποφασιστικά αυτές τις τάσεις:Το αλληλέγγυον,ένας παλαιότερος θεσμός, που προέβλεπε την καταβολή των φόρων όσων αδυνατούσαν να εκπληρώσουν τις φορολογικές τους υποχρεώσεις από την ίδια την κοινότητα. Ένας νέος θεσμός επίσης, η προτίμησις,που εισήχθη το 922, προνοούσε για την προτεραιότητα των συγγενών, των γειτόνων και της κοινότητας, έναντι παντός άλλου, στην εξαγορά της γης από του πτωχευμένους αγρότες.

Την ιδια περίοδο, και συγκεκριμένα τον 9ο αιώνα, πέραν του πρώτου σχίσματος με αιτία το Filioque, επιβεβαιώνεται πλέον όχι μόνον η πνευματική αυτονόμηση της Δύσης, αλλά σημειώνεται και μια πρώτη εκδοχή πολιτικής της αυτονόμησης από το Βυζάντιο, με την μορφή της Καρολίγγειας αυτοκρατορίας. Τον ίδιο αιώνα και σε άμεση συσχέτιση με αυτές τις εξελίξεις προωθείται ο εκχριστιανισμός των σλάβων. Η ορθοδοξία σεβόμενη τις τοπικές παραδόσεις και την γλώσσα τους, τούς βοηθάει να μετεξελιχθούν σε συντεταγμένα έθνη.

Κλείνοντας  αυτήν την ενότητα πρέπει να τονισθεί ότι μόνον από τον 11ο αιώνα και εντεύθεν, και μετά την κατάληψη του οροπεδίου της Ανατολίας από τους Τούρκους, σημειώνονται τρείς καταστροφικές εξελίξεις που θα σημαδέψουν την μετάπτωση του Βυζαντίου στη φάση της παρακμής: Το πέρασμα του μακρινού εμπορίου στα χέρια των εμπόρων των ιταλικών πόλεων, η αυτονόμηση της μεγάλης γαιοκτησίας και από ένα σημείο και πέρα η παραίτηση της Κωνσταντινούπολης από τα βάρη και τις ευθύνες της ως βασιλεύουσας πόλης και τελικά ο αυτουποβιβασμός της σε μια ιδιοτελή πόλη-κράτος.

Δ. Η Κίνα, τα αραβικά χαλιφάτα και η μεσαιωνική Ευρώπη

Στο σημείο αυτό είναι κατάλληλη η στιγμή να επισημανθούν οι διαφορές του Βυζαντίου από την Κίνα, τα αραβικά χαλιφάτα και την μεσαιωνική Ευρώπη.

Στην Κίνα η παραγωγικότητα των αρδευόμενων κοιλάδων της, από τα ύδατα του Κιτρίνου Ποταμού και του Γιανγκτσέ, ήταν κατά πολύ υψηλότερη των βυζαντινών εδαφών. Οι διάφορες περιφέρειες της Κίνας ήταν σχεδόν αυτοσυντηρούμενες και συνολικά η Κίνα κατά βάσιν αυτάρκης. Στην Κίνα, εξάλλου,το όλο κρατικό οικοδόμημα είχε ως μοντέλο του τον θεσμό της πατριαρχικής οικογένειας. Το διαπερνούσαν από πάνω προς τα κάτω η πατρική μέριμνα των ανωτέρων προς τους κατώτερους και ο υικός σεβασμός των κατωτέρων προς τους ανώτερους.

Στο Βυζάντιο η χαμηλότερη παραγωγικότητα της γεωργίας αντισταθμίζονταν από την εμποροναυτική και βιοτεχνική του ευρωστία. Το διαπεριφερειακό εμπόριο ήταν απαραίτητο για την διασφάλιση του επισιτισμού των πόλεων. Το λάδι και το κρασί της Ν.Α Ευρώπης ανταλλάσσονταν με τα σιτηρά της Αιγύπτου αρχικά, και όταν  αυτή κατακτήθηκε από τους Άραβες, με τα δημητριακά της Θράκης, της Μακεδονίας και της Μ.Ασίας. Το μακρινό εμπόριο ειδών πολυτελείας, μέσω του δρόμου του μεταξιού, στήριζε υπολογίσιμα τα εισοδήματα και τα κρατικά έσοδα.

Στο Βυζάντιο επίσης, όπως και στην κλασική αρχαιότητα, η δημόσια σφαίρα ήταν διακριτή από την οικογενειακή. Οι σχέσεις στη δημόσια σφαίρα, δεν ήταν άνισες, άλλα ήταν σε κάποιο βαθμό σχέσεις αδιαμεσολαβητης και ισότιμης συμμετοχής στα κοινά.

Σε ότι αφορά τώρα τα αραβικά χαλιφάτα, η κύρια διαφορά τους από το Βυζάντιο ήταν η ικανότητα τους να ενσωματώνουν οργανικά στους κόλπους των τον ληστρικό νομαδισμό. Τον νομαδισμό των ίδιων των Αράβων της ερήμου αρχικά, και από τα τέλη του 8ου αιώνα, και των τουρκικών φύλων. Ο στρατός των χαλιφάτων επανδρώνονταν κατά πλειοψηφίαν από νομάδες. Η διαρκής ροή λαφύρων, που εξασφάλιζε η επέκταση του Ισλάμ στα πλαίσια του ιερού πολέμου, κάλυπτε τις ανάγκες των νομάδων, ενώ μείωνε ταυτόχρονα την φορολογική επιβάρυνση των αγροτικών πληθυσμών των χαλιφάτων.

Στην μεσαιωνική Ευρώπη,τέλος,η ανάδυση του φεουδαλισμού υπήρξε σταδιακή. Στον πυρήνα της βρίσκονταν η μονοπώληση της άμυνας από βαρειά οπλισμένους ιππείς. Η στρατιωτική αυτή ικανότητα των ιππέων, θα συνδυασθεί βαθμιαία με την μετατροπή των δούλων και των κολώνων (ημιελεύθερων αγροτών) σε δουλοπάροικους.Ταυτόχρονα,τα μικρά διάσπαρτα κτήματα, που ανήκαν σωρευτικά στην μεγάλη γαιοκτησία, θα αντικατασταθούν από μεγάλες συνεχείς ιδιοκτησίες. Στις τελευταίες (που σημειωτέον δέχονταν περισσότερες βροχοπτώσεις από τα εδάφη της Μεσογείου) μπορούσε να γίνει πλέον δυνατή η χρήση του αρότρου βαθείας άρωσης,γεγονός που οδήγησε σε σημαντική άνοδο της παραγωγικότητας της γεωργίας. Στην όλη εικόνα θα πρέπει να προστεθεί και η ανάδυση πόλεων, που όμως σε αντίθεση με τις βυζαντινές,εκεταλλεύονταν την αγροτική τους ενδοχώρα.

Συνολικά το Βυζάντιο κάθε άλλο παρά στατικό και αναλλοίωτο υπήρξε. Η μακροβιότητα του συνδέεται ακριβώς με την ικανοποιητική, τις περισσότερες φορές, απάντηση που κατόρθωνε να δίνει στις εκάστοτε προκλήσεις των καιρών. Η ικανότητα αυτή, δημιουργικής στάσης απέναντι στις ιστορικές συγκυρίες, προϋποθέτει με την σειρά της σταθερή και αδιάκοπη πνευματική προσπάθεια και αγώνα, όπως δείχνει η εμπλοκή του συνόλου σχεδόν της κοινωνίας στις δογματικές έριδες και οι πλούσιοι καρποί των οικουμενικών συνόδων της Εκκλησίας.

Πηγές

Ιστορία της ανθρώπινης κοινωνίας. Του William H.McNeill.Εκδόσεις Α.Καραβία.1963.

Ο σύγχρονος μηδενισμός.Του Θεοδώρου Ι.Ζιάκα.Εκδόσεις Αρμός.2008.

A History of Byzantium.By Timothy E.Gregory.Blackwell Publishing.2005.

ΑΝΤΙΦΩΝΟ

, ,

2 thoughts on “Η μακροβιότητα του Βυζαντίου

  1. Οι Έλληνες ήταν θεμελιωδώς πάντα δημοκρατικοί: ο καθένας είχε τήν γνώμη του καί τήν εξέφραζε. Μετά οί Έλληνες έβρισκαν το δρόμο τους από εκεί.
    Ύστερα εκχριστιανιστήκαμε με το ζόρι. Καί τώρα η ελεύθερη σκέψη και ο ελεύθερος λόγος είναι αμαρτίες: Λογοκρίνετε όποιος τολμά να επισημάνει τα ψέματα στη χριστιανική σας προπαγάνδας, καί τά σχόλια του ευλαβικά χριστιανικά καί αντιδημοκρατικά εξαφανίζονται, καί έτσι σφραγίζεται μέ χριστιανικό καυτηριασμό ο Δημοκρατικός Διάλογος.
    Ο Χριστιανισμός Δέν είναι Δημοκρατία, αλλά θεοκρατία, δηλαδή θρησκευτική Δικτατορία.
    Η ιστορία του Βυζαντίου δεν ξεκίνησε με τη Ρώμη. Τό Βυζάντιο εκίνησε με τούς Έλληνες ως Ιδρυτές του από τα Μέγαρα.
    Μέχρι τη στιγμή που το Βυζάντιο έγινε η πρωτεύουσα της Ανατολικής Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, μεγάλο μέρος αυτού του ελληνικού Βυζαντινού πληθυσμού είχε εξοντωθεί από τους Ρωμαίους όταν κατέλαβαν την πόλη. Μπορεί να παρέμεναν οι Έλληνες υπό την Ρωμαϊκή κατοχή, αλλά λειτουργικά και πολιτικά τό Βυζάντιο ήταν τόσο ρωμαϊκό όσο είναι η Κωνσταντινούπολη τουρκική.
    Ας δούμε λοιπόν τι έκανε για τον Ελληνισμό ο επιβεβλημένος εκχριστιανισμός μας (με τά βυζαντινορωμαϊκά ανθελληνικά διατάγματα, (μην το αρνηθείτε, ΕΧΕΙ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΙ στον Κωνσταντινιακό και Ιουστινιάνειο νομικό κώδικα).
    Ο ορθοδοξος ρωμαιοχριστιανισμός, μάς στέρησε το δικαίωμα μας ως Έλληνες να αποκαλούμαστε με το όνομά μας. Μετονομασθήκαμε εξαναγκαστικά ως Ρωμαίοι/Ρωμιοί διότι οι Ρωμαιοβυζαντινοί αυτοκράτορες, ανθελληνικά καί ορθόδοξα χριστιανικά, μετέτρεψαν τήν λέξη «Έλλην» σε επίθετο καταδικασμένου ειδωλολάτρη ή αιρετικού.
    Ο βυζαντινός. Χιστιανισμός Κατέστρεψε το 99,97% της Γραμματείας μας: τής Γλωσσικής και Πολιτιστικής μας κληρονομιάς, όλης μά όλης τής κληρονομιάς του ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ. 
    Ο χριστιανισμός μπαστάρδεψε τη Αμίμητη Ελληνική Γλώσσα μας, γιατί οι κυβερνώντες Ρωμαίοι ήταν πολύ ανόητοι για να τη μάθουν σωστά, και μεταδώσαν τη βλακεία τους σε όλους τους άλλους.
    Ο χριστιανισμός Απαγόρευσε τους Ολυμπιακούς μας αγώνες (ξέρετε, αυτό το πνεύμα ειρηνικού ανταγωνισμού που ο κόσμος πιά αναγνώρισε την μεγίστη αξία του, αλλά οι χριστιανοί αυτοκράτορές σας μισούσαν!), καταδίκασε τους διαγωνισμούς ποίησης
    καί θεάτρου, σφράγισε επί ποινή θανάτου τίς Σχολές καί Ακαδημίες, σκότωσε τους διανοούμενους μας (θυμηθείτε την Υπατία), έκαψε τις βιβλιοθήκες και τα πανεπιστήμιά μας, στερώντας μας τήν Νόμιμη Κληρονομιά μας τών ανεκτίμητων πολιτισμικών θησαυρών τών προγόνων μας, καί από εμάς τούς Έλληνες και από ολόκληρο το ανθρώπινο γένος.
    Βεβήλωσε τη θρησκεία μας, η οποία ήταν συνυφασμένη με την εθνική μας ταυτότητα, και μας στέρησε ακόμη και την αξιοπρέπεια τού να είμαστε ελεύθεροι καί εθνικοί επαναστάτες, μειώνοντάς μας σε υπάκουα πρόβατα.
    Το χειρότερο πού έκανε ο Χριστιανισμός ήταν, που μας λήστεψε καί ποινικοποίησε-ΜΟΝΙΜΩΣ- την κυριαρχία μας, ιεροποιώντας τη ρωμαϊκή κατοχή ως ιερή και αναγκάζοντάς μας να προσκυνήσουμε την πρωτεύουσα του ξένου εισβολέα.  
    Πριν, όταν ήμασταν ακόμα Έλληνες, στεκόμασταν σε άγια γη, όπου περπατούσαν οι Θεοί μας, οι ήρωες μας και οι συγγενείς πρόγονοι μας, αποφασίζοντας μόνοι μας για τη μοίρα μας στη γη μας. Κατά τα Βυζαντινά χρόνια, αφότου ο Χριστιανισμός τυλίχθηκε ως θηλιά γύρω από τόν λαιμό μας, το Ελληνικό μας έδαφος όπου βρισκόμασταν δεν ήταν πια ιερό, ούτε πια το μέρος όπου αποφασίζαμε τη μοίρα μας. Αυτό ήταν ότι τό χειρότερο γιά τήν Ελλάδα καί τούς Έλληνες εφόσον η μοίρα τους κρίνονταν πιά στην
    ξένη Ρώμη.
    Αλλά τό χριστιανορωμαιοβυζάντιο το πήγε ένα βήμα παραπέρα, απαιτώντας από εμάς τούς Έλληνες όχι μόνο τη σωματική μας σκλαβιά αλλά και την πνευματική μας, απαιτώντας όχι μόνο την υπακοή, αλλά και τη λατρεία μας.
    Όταν λοιπόν το Βυζάντιο αναδύθηκε από τον τάφο της ρωμαϊκής κατοχής (και της κάθαρσης των Ελλήνων) σαν ζόμπι, ως χριστιανο-ρωμαϊκή δυναστική έδρα, η Ελλάδα ήταν ολότελα σκλαβωμένη και υπό ξένη κατοχή.
    Το ιστορικό γεγονός της ελληνικής ίδρυσης του Βυζαντίου δεν κατέστησε τη χριστιανική ρωμαϊκή ηγεμονία ελληνική έδρα εξουσίας, καί παρομοίως μήτε αυτή η ίδια ιστορική Ελληνική ίδρυση τού Βυζαντίου, έκανε την οθωμανική ηγεμονία που εισέβαλε στην επόμενη εισβολή ως ελληνική έδρα εξουσίας.
    Έτσι, κάτω από τη βυζαντινή κυριαρχία, εμείς ως Έλληνες στερήθηκαμε επίσης την κυριαρχία μας ως έθνος και υποβιβαστήκαμε σε υποτελείς ενός ξένου εξωτερικού αυτοκρατορικού κράτους. 
    Ετσι τό ρωμαϊκό ορθόδοξο χριστιανοΒυζάντιο, μας έκλεψε την ελευθερία μας, τον πολιτισμό μας, τη θρησκεία και την ιστορία μας, την τέχνη και την επιστήμη μας, την κυριαρχία μας στη γη μας, την ιδιοκτησία και τη ρύθμιση της γλώσσας μας, την αξιοπρέπειά μας, ακόμη και το ίδιο μας το ΟΝΟΜΑ, και όλα αυτά εσείς τά ονομάζεται ” Ανάκτηση τού Ελληνισμού μας»;
    Καλέ τί σας συνέβη; Ευνουχίστηκαν/ακρωτηριάστηκαν οι βολβοί του μυελού σας;;;;ώστε σάν τούς ευνουχισμένους ψάλτες Καστράτες “Castrati”νά γίνει πιό ευχάριστη στά αυτιά σας η αποκρουστική χριστιανική
    κακοφωνία πού ουρλιάζει ώστε νά σκεπάζει τίς κραυγές τών καταπιεσμένων Ελλήνων;

    1. Ο σχολιαστής επαναλαμβάνει την γνωστή και εξανλημένη “επιχειρηματολογία” περί ανθελληνικού και δια της βίας επιβληθέντος χριστιανισμού.Ο χριστιανισμός είχε όμως επικρατήσει (παρά τους συνεχείς διωγμούς )πριν έρθει ο Μέγας Θεοδόσιος και τον κάνει επίσημη θρησκεία το 380.Το πιο καλλιεργημένο έθνος της εποχής,οι Έλληνες, προσχώρησαν εθελοντικά στην νέα τους πίστη,διακινδυνεύοντας πολλές φορές την ζωή τους για να την υπερασπισθούν.

Γράψτε απάντηση στο Δημοκρατία Ακύρωση απάντησης

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.