Μια “στοιχειωμένη” κοιλάδα: H αποτυχημένη εισβολή των Κελτών στην Αιτωλία (279 π.Χ)

του Μανώλη Χατζημανώλη,

Ήδη από τα μέσα του 4ου αιώνα π.Χ κελτικά φύλα είχαν εγκατασταθεί στην περιοχή του μέσου Δούναβη, όπου τα είχε συναντήσει και ο Μέγας Αλέξανδρος κατά την διάρκεια της εκστρατείας του στη βόρεια βαλκανική το 335 π.Χ. Ακούγοντας ιστορίες για τον θρυλικό πλούτο των ελληνικών ιερών και έχοντας ενισχυθεί πληθυσμιακά και με πρόσφυγες που είχαν εκδιώξει οι Ρωμαίοι από την βόρεια Ιταλία το 284 π.Χ, τρεις γαλατικές ορδές, που μαζί με τους αμάχους έφταναν τις 150.000 ψυχές, στράφηκαν το 279 π.Χ για νέες κατακτήσεις στον νότο, με μια ομάδα τους να κατευθύνεται και να εγκαθίσταται τελικά στην Θράκη και δύο άλλες υπό τον Βόλγιο και τον Βρέννο να εισβάλλουν στην Ελλάδα μέσω των κοιλάδων του Αώου και του Αξιού αντίστοιχα.

Αφού νίκησαν σε μάχη τον μακεδονικό στρατό, όπου σκοτώθηκε και ο Μακεδόνας βασιλιάς Πτολεμαίος Κεραυνός, και λεηλάτησαν άγρια καθ’ όλη την διάρκεια του καλοκαιριού την Μακεδονία, το φθινόπωρο διέσχισαν την Θεσσαλία με κατεύθυνση προς την Στερεά και τους Δελφούς, με προφανή σκοπό να λεηλατήσουν το διάσημο ιερό του Απόλλωνα. Αφού παρέκαμψαν επιτυχώς τις ελληνικές δυνάμεις που φύλαγαν τον Σπερχειό, καθηλώθηκαν εμπρός από τις Θερμοπύλες, όπου είχε εγκατασταθεί δύναμη περίπου 20.000 Ελλήνων με καταγωγή κυρίως από την περιοχή της Στερεάς. Αφού προσπάθησαν ανεπιτυχώς να αλώσουν τα στενά με κατά μέτωπο επιθέσεις, οι Κέλτες αποφάσισαν να ακολουθήσουν έμμεση στρατηγική με σκοπό την διάσπαση των ελληνικών δυνάμεων.

Δεν υπάρχει διαθέσιμη περιγραφή για τη φωτογραφία.

Γνωρίζοντας πως μεταξύ των Ελλήνων που φρουρούσαν τις Θερμοπύλες βρίσκονταν και πολλοί Αιτωλοί, σκέφτηκαν με ένα τμήμα των δυνάμεών τους να χτυπήσουν την Αιτωλία, αναγκάζοντας έτσι τους Αιτωλούς να εγκαταλείψουν το στενό και να σπεύσουν να σώσουν την πατρίδα τους. Έτσι το ένα τρίτο του στρατού τους, υπό τους οπλαρχηγούς Ορεστόριο και Κομβούτη, ξεκίνησε νύχτα και με μια πορεία που κράτησε περίπου δώδεκα ώρες, ακολούθησαν την όχθη του Σπερχειού ως την σημερινή Υπάτη, κατευθύνθηκαν στις πλαγιές της Οίτης και, ακολουθώντας την οροσειρά της Γκιώνας και την κοιλάδα του Δάφνου ποταμού, έφτασαν στην αιτωλική πόλη Κάλλιον την οποία βρήκαν αφρούρητη. Ο ανυπεράσπιστος οικισμός λεηλατήθηκε με πρωτοφανή κτηνωδία και ισοπεδώθηκε. Ολόκληρος ο ανδρικός πληθυσμός σφαγιάστηκε, πολλές από τις γυναίκες των Καλλιαίων αυτοκτόνησαν για να μην υποστούν την κακοποίηση από τους Γαλάτες, ενώ υπήρξαν ακόμα και περιπτώσεις κανιβαλισμού νηπίων.

Η εικόνα ίσως περιέχει: 1 άτομο
Έλληνας ελαφρά οπλισμενος ακροβολιστής.

Με την είδηση της γαλατικής εισβολής και της καταστροφής του Καλλίου να διαδίδεται σε όλη την Αιτωλία και όχι μόνο, οι αντιδράσεις στην Ελλάδα υπήρξαν άμεσες. Ενώ οι βάρβαροι λεηλατούσαν την γύρω περιοχή, οι Αιτωλοί συγκέντρωσαν στην πρωτεύουσα Θέρμον το σύνολο των ανδρών και των γυναικών που μπορούσαν να φέρουν όπλα, ενώ σε βοήθειά τους έσπευσε μια δύναμη 1.000 Πατρινών οπλιτών. Μαζί με τους 7.000 Αιτωλούς των Θερμοπυλών που επέστρεφαν έξαλλοι από τα ανατολικά, οι δυνάμεις της Συμπολιτείας υπό τον αιτωλάρχη Ευρύδαμο πρέπει να έφταναν τους 16.000-20.000 μάχιμους.

Με τον κίνδυνο περικύκλωσης στην δύσβατη χώρα της Αιτωλίας ορατό, οι Κέλτες αποφάσισαν να επιστρέψουν στο στρατόπεδό τους στην πεδιάδα του Σπερχειού. Κατά την υποχώρησή τους δέχονταν συνεχώς παρενοχλήσεις από τους Αιτωλούς ακροβολιστές που τους ακολουθούσαν κατά πόδας, ενώ η οπισθοφυλακή τους συνετρίβη και σε μια εκ παρατάξεως μάχη όπου διακρίθηκαν οι Αχαιοί οπλίτες. Τελικά οι Κέλτες εγκλωβίστηκαν στα σύνορα των σημερινών νομών Ευρυτανίας και Φθιώτιδας, όπου τους περίμεναν με άγριες διαθέσεις οι Αιτωλοί που είχαν επιστρέψει από τις Θερμοπύλες.

Η εικόνα ίσως περιέχει: υπαίθριες δραστηριότητες και νερό
Η εικόνα ίσως περιέχει: ουρανός, υπαίθριες δραστηριότητες και φύση
Το σύγχρονο μνημείο της μάχης στα Κοκκάλια.

Η σφαγή που ακολούθησε σίγουρα ήταν απερίγραπτη, καθώς από τους 40.000 Γαλάτες που εισέβαλαν στην Αιτωλία μόλις 18.000 κατάφεραν να φτάσουν στον Σπερχειό, ενώ οι υπόλοιποι αφέθηκαν να σαπίσουν άταφοι εκεί που έπεσαν. Στους αιώνες που ακολούθησαν, η τοποθεσία θα λάμβανε το όνομα Κοκκάλια, καθώς οι χωρικοί της περιοχής έβρισκαν ως και στις αρχές του 20ου αιώνα οστά, σιδερένια κράνη και αιχμές βελών, κατάλοιπα ενός λυσσώδους αγώνα που έλαβε χώρα περισσότερα από 2.000 χρόνια πριν…

Ελληνική και Παγκόσμια Στρατιωτική Ιστορία

, , , , , ,

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.