Οι Φράγκοι και Νορμανδοί μισθοφόροι του Βυζαντίου τον 11ο αιώνα

Οι «Φραγγονορμανδοι” (ένας γενικός όρος για Γάλλους, Νορμανδούς, Ιταλο-Νορμανδους, Λομβάρδους, Ακουιτανους, Ιταλούς και Βαυαρούς) άρχισαν να καταφτάνουν σαν μισθοφόροι στην Αυτοκρατορία το 1047. Μέχρι το 1050, υπήρχαν 8.000 από αυτούς στη Μικρά Ασία και ειδικά στο Θέμα Αρμενιακων, στην Άγκυρα, στον Πόντο γύρω από την Τραπεζούντα, καθώς και στην Άνω Μεσοποταμία, κοντά στον Ευφράτη.

Ηλίας Αναγνωστάκης

3 ενισχυμένα «τάγματα” από αυτούς βρισκόταν στην Αμάσεια του Πόντου, οπου ο αρχηγός τους, Herve Φραγκοπουλος είχε 3 κάστρα, που του είχαν παραχωρηθεί σαν «παραχειμασιαν” από το Κράτος, κάτι αναμενόμενο, αφού οι Τουρκικές εισβολές είχαν αρχίσει. Περί το 1053, είχαν μετακινηθεί προς τον Πόντο, οπου από κοινού με Ρωσικά ” τάγματα” και μονάδες Βαραγγων που στάθμευαν εκεί επιχειρουσαν κατά των Σελτζούκων. Το ίδιο έτος, συνάντησαν εν μέσω χιονοθυελλας στις Ποντικες Άλπεις μια μεγάλη ομάδα Τουρκομανων που οδευε για την Τραπεζούντα και «την κατεκοψαν τελείως” ( Σκυλίτζης 457-9).

Το 1054, ήταν μέρος της στρατιάς κρούσης (20.000 άνδρες) που συγκέντρωσε ο Ελληνο- Νορβηγός ” Ακόλουθος” Μιχαήλ στη Καισάρεια της Καππαδοκίας για να αντιμετωπίσει τον ίδιο τον Σουλτάνο Togrul- Beg, που πολιορκούσε το Μαντζικέρτ. Στο άκουσμα της είδησης ότι οι Αυτοκρατορικοί συναθροιζοταν πίσω του, 600 χλμ μακριά, ο Σελτζουκος ηγεμόνας «έφυγε ταχέως” (Σκυλίτζης 457-12). Μεταξύ 1050-53, πολλές μονάδες τους απασχολήθηκαν στα Βαλκάνια, αφού οι Πετσενεγγοι είχαν αποθρασυνθει, ρημαζοντας τη Θράκη. Στην Ιταλία δεν στέλνονταν για ευνόητους λόγους. Το 1063, πολλοί από αυτούς βρισκόταν σε φρουρές 100, 200, και 500 ανδρών σε κάστρα στη Συρία, αφού οι Τούρκοι είχαν κάνει την εμφάνιση τους και εκεί. Το 1064/5, πολλές μονάδες μετατέθηκαν ξανά στα Βαλκάνια, αφου οι Ουζοι είχαν περάσει τον Δούναβη και είχαν φτάσει μέχρι το…Γαλαξειδι.Σε συνεργασία με ντόπια Θεματικά στρατεύματα, τους πέτυχαν κάπου μεταξύ Ναυπάκτου και Αμφιλοχίας και «τους αφάνισαν”. Το 1066, ο νέος αρχηγός τους, Robert Krispin συνάντησε μια μεγάλη ομάδα Τουρκομανων στο Tel- Bathir, στη Βόρεια Συρια, και την αποδεκάτισε, αρπάζοντας της όλα τα λάφυρα, που προερχόταν από…Μικρασιατικά χωριά. Όσο πληρωνόταν τακτικά και είχαν σχετικά ήρεμους αρχηγούς οι Νορμανδοί απέδιδαν ικανοποιητικά, αλλά το 1068, με την έλευση του χαρισματικού, αλλά και παμπόνηρου Ursel de Balleuil, τα πράγματα άλλαξαν. Ο Νορμανδος «τρωγόταν” για κάτι καλύτερο και η ευκαιρία που περίμενε δεν άργησε.

Το 1068-71 οι Νορμανδοί ήταν συνεχώς μαζί με τον Ρωμανό Διογένη στις απανωτές εκστρατείες του κατά των Τούρκων, ήταν παροντες στην εκτέλεση των Τούρκων επιδρομέων της Νεοκαισαρειας(1068) στην άλωση της Ιεράπολης στη Συρία ( Manbiz, 1068) καθώς και στις πορείες μέσα στο χιονισμένο Ταύρο το 1070. Το 1071, τουλάχιστον 5.000 από αυτούς συμμετείχαν με τον ίδιο τον Ursel στην εκστρατεία των 120.000 ανδρών του Διογένη στο Μαντζικέρτ, ενώ κάποιοι άλλοι ήταν σε φρουρές στη Συρία και στα Βαλκάνια. Ο Ursel μπορεί να ήταν πολλά, αλλά σε γενικές γραμμές ήταν πιστός στον Αυτοκράτορα μέχρι τότε. Ο Διογένης έκανε το μεγάλο λάθος και παρασυρμένος από λάθος πληροφορίες που του είχε δώσει ο Δουξ Αντιοχείας Λέοντας Διαβατηνος, ότι οι Τούρκοι βρισκόταν ανατολικά, (ενώ ήρθαν από τα Νότια) απέσπασε 20.000 άνδρες (ανάμεσα τους όλοι οι Νορμανδοί) υπό τον Γεωργιανό «Μάγιστρο” Ιωσηφ Ταρχανειωτη (ο Ursel ήταν υφιστάμενος του) στο φρούριο Hliat, 40χλμ ΝΑ,με σκοπό να το κυριεύσει. Οι δύο στρατηγοί δεν γύρισαν ποτέ, αν και πολλα έχουν λεχθεί. Η πιθανότητα προδοσίας όμως, μάλλον πρέπει να αποκλειστεί, αφού ο Ρωμανός δεν έστειλε ποτέ αγγελιοφόρους να τους αναζητήσει όταν οι Τούρκοι (40.000 ανδρες) εμφανίστηκαν μπροστά του. Από Μουσουλμανικές πηγές, μαθαίνουμε ότι οι δύο αρχηγοί δεν είχαν ιδέα τι γινόταν 40 χλμ πίσω τους, και αφού αναζήτησαν τον Ρωμανό για 3 μέρες, επέστρεψαν στην Μελιτηνή, 400 χλμ δυτικά.

Στα επόμενα χρόνια, ο Ursel de Balleuil θα εκμεταλλευόταν το χάος που επικράτησε μετά την καταστροφική ήττα του Μαντζικέρτ (1071) και θα ίδρυε ένα κρατίδιο στην Παφλαγονία, Αρμενιακων, και Άγκυρα για 3 χρόνια (1073-76) πολεμώντας αδιάκοπα τους Έλληνες στη Δύση (Σαγγαριος 1074, Χρυσούπολη 1075) και τους Τουρκομανους στη Ανατολή ( Μελιτηνή 1075), αφνιδιαζοντας τους πολλές φορές με νυχτερινές επιθεσεις. Στο μεταξύ, καποιοι άλλοι συμπατριώτες του, συνέχιζαν να στελεχώνουν φρούρια στη Βόρεια Συρία, τελείως ξεκομμένοι και χωρίς οδηγίες από την Κων/πόλη, μέχρι και το 1079(!).

, ,

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *