Ρουσόκαστρο 1332: Η τελευταία μάχη Βυζαντίου και Βουλγάρων

Γράφει ο Ηλίας Αναγνωστάκης

H μάχη του Ρουσόκαστρου (Κόκκινου Καστρου) κοντά στό σημερινό Μπουργκάς, στίς 18 Ιουλίου 1332, ήταν ή τελευταία σύγκρουση στήν τιτάνια διαμαχη της Αυτοκρατοριας με το Βουλγαρικό Κράτος (681-1332) που κράτησε 651(!) χρόνια, σημειώθηκαν πάνω απο 200 μάχες, καί «άπειρες» αψιμαχίες με πάνω απο 500.000 νεκρους συνολικά και για τους δύο αντιμαχομένους.

Σε σχέση βέβαια με τούς κολοσσιαίους στρατούς του Κωνσταντίνου Ε’, του Νικηφόρου Α’, και του Βασιλείου Β’ και με τους «θηριώδεις» του Κρούμου, του Τσάρου Συμεων και του «Σκυλογιάννη» Ασάν, οι στρατοί των δυο αντιπάλων, Ανδρονίκου Γ’ και Ιβάν-Αλεξάνδρου Ασάν, ήταν γελοίοι αριθμητικά, και πώς δεν θά ήταν, αφού η Αυτοκρατορία έστελνε τίς τελευταίες της εφεδρείες στην καταρρεούσα Μικρά Ασία, ειχε περάσει εναν φοβερό εμφύλιο πόλεμο (1321-1328), με το ζόρι ηλεγχε την Θράκη και τη Μακεδονία και αντιμετώπιζε χρόνια οικονομικά προβλήματα. Το Βουλγαρικό κράτος πέραν απο τις αντιπαλότητες με την Σερβία και τον μπαμπούλα της Μογγολικής «Χρυσής Ορδής» στήν Ουκρανία, βρισκόταν καί αυτό σε βαθιά παρακμή, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες του Βουλγάρου Τσάρου.

Με αφορμή λοιπόν την βοήθεια που έδωσε ο Ανδρόνικος Γ’ Παλαιολόγος σε έναν ανταπαιτητή του Βουλγαρικού Θρόνου, τόν Belaur, που είχε την βάση του στό Βιδίνιο (Vidin) , ο Ivan-Alexander κύρηξε τόν πόλεμο στήν ….παραπαίουσα Αυτοκρατορία, πού εκείνη την στιγμή έβλεπε τήν περίλαμπρη Νίκαια να πέφτει στα χέρια των Οθωμανών. Ό Ανδρόνικος δέν είχε άλλη επιλογή, παρά να πολεμήσει. Πέραν τών 3-4.000 ανδρών πού είχε στείλει στή Μικρά Ασία καί 2-3.000 που φρουρούσαν τα σύνορα με τούς Σέρβους στή Μακεδονία, ο Αυτοκράτορας διέθετε γύρω στούς 2.000 άνδρες (επαγγελματίες κατά βάσιν) στήν Κωνσταντινούπολη καί ότι μπορούσε να συγκεντρώσει στή Θράκη, πού μετά από τόν Καταλανικό «όλεθρο» (1305-7) και τόν απανωτό εμφύλιο είχε κλατάρει πληθυσμιακά. Με πολύ κόπο ο δραστήριος ηγεμόνας κατόρθωσε να συγκεντρώσει 3.000 ανδρες ( 2.000 Θρακες και 1.000 απο την φρουρά της Κων/πολης) και κινήθηκε «ταχέως» πρός τά Βουλγαρικά σύνορα, που τότε βρισκοταν 50 περιπου χλμ βόρεια της Ροδόπης. Οι Βούλγαροι ανήσυχοι κινήθηκαν και αυτοι, αλλά με το ζόρι συγκεντρωσαν 8.000 άνδρες, απο τους οποιους μολις 2.000 ηταν » άξιοι για μάχη».

Oί Αυτοκρατορικοί έφτασαν στο Ρουσόκαστρον, ένα παλαιό κάστρο πού είχε κτισθεί από τόν 6ο αιώνα, και βρισκόταν ακόμα σε χρήση. Ο Ivan-Alexander, μετα απο απανωτούς ελιγμούς, στρατοπέδευσε στίς 15 Ιουλίου σε τοποθεσία 5 χλμ μακριά, δέν επιτίθοταν όμως, γιατί ήταν πολύ ανήσυχος για την εκβαση της μαχης και περίμενε βοηθεια απο 3.000 Μογγολους ιππεις της»Χρυσης Ορδης» και τους ειχε υποσχεθει λαφυρα για αμοιβη, αφου δεν είχε χρήματα. ‘Οταν αυτοί ήρθαν, το βραδυ της 17ης, ένοιωσε αποφασισμένος καί τήν αυγή τής 18ης Ιουλίου 1332 οι δυο παλαιοι αντιπαλοι παρατάχτηκαν γιά ακόμα μια φορά γιά μάχη. Γυρω στις 06:00 Οι Βουλγαροι παρατάχτηκαν σε κυρτοειδή παράταξη, με Βουλγαρικό βαρύ πεζικό στο κέντρο, ελαφρούς πεζούς στά άκρα και τούς Μογγόλους σε εφεδρεία. Οί Αυτοκρατορικοί είχαν παραταχτεί σε 16 «μέρη» ( πιθανότατα τών 150-200 ανδρών) με τόν «Πρωτοστράτωρ» Θεόδωρο Συναδηνό στά αριστερά, τόν «Μεγα Παπία» Αλέξιο Τζαμπλάκων στά δεξιά, και τον ίδιο τον Ανδρόνικο με μια χούφτα κατάφρακτους και βαριά εξοπλισμένους ευγενείς στο κέντρο.

Ο Ανδρόνικος επιτέθηκε αμέσως, και έκανε λιώμα το Βουλγαρικό πεζικό απεναντί του, οι Βούλγαροι όμως είχαν μεγαλύτερο βάθος, το Θρακικό πεζικό «δεν τραβούσε», οι Βούλγαροι ελαφροί πεζοί έριχναν βλήματα «σωρηδόν» ενω οι Μογγόλοι εμφανίστηκαν ξαφνικά από αριστερά καί ή όλη Αυτοκρατορική παράταξη αφού κράτησε τις θέσεις της για λίγο, κλονίστηκε και το έβαλε στα πόδια. Μόνο το τμήμα τού Ανδρονίκου και ορισμένες Θρακικές μονάδες κράτησαν την συνοχή τους καί υποχώρησαν μέσα στο Ρουσόκαστρο. Οί δε υπόλοιποι, επιστρατευμένοι χωρικοί οι περισσότεροι, «το έσκασαν». Η καταδίωξη δεν κράτησε πολύ γιατί πραγματικά ό Βούλγαρος Τσάρος έδειχνε να μήν έχει καμιά όρεξη για πόλεμο μεγάλης κλίμακας ενώ ό Ανδρόνικος μάλλον βγήκε σχετικά αλώβητος.

Οί απώλειες υπήρξαν σχετικά μικρές ( 500 Αυτοκρατορικοί καί 300 Βουλγαροι), καί συνθήκη ειρήνης υπογράφτηκε σχεδόν αμέσως, γιατί ο Ανδρόνικος ειχε χοντρά προβληματα στην Ανατολη ενώ ο Ivan-Alexander είχε μπελάδες με τούς Σέρβους. Αυτά ήταν τα Βαλκάνια στα μισά περιπου του 14ου αιωνα, μια βαθιά παρακμή παντού ενώ ο Τουρκικός κίνδυνος αυξανόταν..

, , , ,

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.