«Σουλτάνος» Ερντογάν, στρατηγική και μέλλον

Γράφει ο Ανδρέας Σταλίδης.

«Τα τζαμιά είναι οι στρατώνες μας, οι τρούλοι τα κράνη μας, οι μιναρέδες οι ξιφολόγχες μας και οι πιστοί οι στρατιώτες μας». Αυτό το ποίημα είπε δημοσίως ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, δήμαρχος Κωνσταντινούπολης 1994-98, και φυλακίστηκε από τους Κεμαλιστές. Αφαιρέθηκαν τα πολιτικά του δικαιώματα μέχρι το 2003. Δεν μπορούσε όμως να μείνει άπραγος. Το 2001 ίδρυσε το διάδοχο κόμμα του Ισλαμιστή Ερμπακάν και το 2002 κέρδισε τις εκλογές με 34%, αλλά λόγω της ποινής δεν μπορούσε να εκλεγεί ο ίδιος. Έτσι, τοποθέτησε ως πρωθυπουργό τον Γκιουλ.

Λίγους μήνες μετά, στις 2 Μαρτίου 2003 το Τουρκικό Κοινοβούλιο αρνήθηκε την είσοδο σε αμερικανικά στρατεύματα προκειμένου να κάνουν χερσαία επίθεση από τον βορρά. Έτσι, η επίθεση έγινε 18 ημέρες αργότερα από τον νότο και πήρε 40 ημέρες για να ολοκληρωθεί. 264 ψήφισαν υπέρ της άδειας διέλευσης, 251 ψήφισαν κατά και 19 απείχαν. Τα υπέρ ήταν περισσότερα μεν, όμως όχι περισσότερα από τα απαιτούμενα, διότι «κατά» και «αποχές» είχαν 270! Όπως μας πληροφορούν οι ΝY Times, ο πρωθυπουργός Γκιουλ και ο αρχηγός του κόμματος Ερντογάν «εξεπλάγησαν» από το αποτέλεσμα, διότι διέθεταν άνετη πλειοψηφία στη Βουλή. Τους πιστεύουμε;

Σχεδόν 17 χρόνια μετά, δηλαδή μιάμιση θητεία Μπους, δύο του Ομπάμα και μισή του Τραμπ, ο Ερντογάν παραμένει ο ακλόνητος ηγέτης της χώρας και με τις κατάλληλες τροποποιήσεις για να μείνει ακόμη περισσότερο. Τα πράγματα δεν έχουν βελτιωθεί στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις. Τον Φεβρουάριο του 2018 ο Ερντογάν μίλησε για «Οθωμανικό χαστούκι που πρέπει να νιώσουν» οι αμερικανοί! Ούτε ο βορειοκορεάτης Κιμ Γιονγκ Ουν τέτοιο αντιαμερικανικό πάθος.

Ο Ερντογάν παίζει στα δάχτυλα τους αμερικάνους, αγοράζει αεροσκάφη τους και σταθερά ζητάει όλο και μεγαλύτερο ποσοστό συμπαραγωγής. Από το 1990 η Τουρκία έχει φτιάξει 349 αεροσκάφη F-16, 46 από τα οποία για την Αίγυπτο και 41 για το Πακιστάν. Επίσης, συμμετείχε και στην παραγωγή των υπερσύγχρονων F-35 καθώς και πλήθος άλλων αεροσκαφών και ελικοπτέρων. Δεν αγοράζει μόνο. Φτιάχνει κι όλας. Ταυτόχρονα, αγοράζει και ρωσικούς πυραύλους χωρίς ουσιαστική αμερικανική αντίρρηση, παρά μόνο για τα μάτια του κόσμου.

Το μεγαλύτερο όπλο του Ερντογάν όμως είναι το μυαλό του. Ας δούμε το τελευταίο του επίτευγμα. Τι συνέβη όταν εκλέχτηκε ο Τραμπ; Όλοι η Δύση, λαοί και ηγέτες, ασχολήθηκαν με την ιδιάζουσα προσωπικότητά του. Τον αγάπησαν ή τον μίσησαν. Τα επίθετα έδιναν κι έπαιρναν, υπέρ του ή εναντίον του. Ο Ερντογάν αδιαφόρησε για όλα αυτά και προσπάθησε να τον διαβάσει. Δεν ήταν ιδιαίτερα δύσκολο, τώρα που το βλέπουμε εκ των υστέρων. Εκτός από προστατευτισμό, εμπορικές εντάσεις, εσωτερικές έριδες και πολωμένο πάθος, πράγματα που λίγο-πολύ τα είδαμε όλοι, είδε και εσωστρέφεια, ή μάλλον σκέφθηκε το πού θα οδηγούσε η εσωστρέφεια, όχι η οικονομική μόνο (αυτή είναι υποδεέστερη παράμετρος για την στρατηγική), αλλά η γενικότερη.

Είδε λοιπόν ένα στραγητικό κενό. Και προετοιμάστηκε. Τον Ιανουάριο του 2018 εισέβαλλε στην Συρία χωρίς «άδεια». Πλησίασε απειλητικά τα αμερικανικά στρατεύματα. Εγκαταστάθηκε. Κατόπιν, έπαιξε σε δύο ταμπλώ και με τους Ρώσους. Σήμερα, επωφελείται από την αμερικανική εσωστρέφεια και την υποκαθιστά. Παίρνει «άδεια» από τον Τραμπ για κατοχή της βόρειας Συρίας και καθίσταται μεγάλη δύναμη στην περιοχή.

Ας κάνουμε μία ταπεινή σύγκριση με την Ελλάδα. Όχι στην στραγητική, ούτε στην στρατιωτική ικανότητα. Μόνο σε πληθυσμό. Για κάποια πράγματα, οι αριθμοί είναι αμείλικτοι. Η αναλογία πληθυσμού της Τουρκίας έναντι της Ελλάδας είναι η εξής.

  • Το 1950 2.8 (δηλαδή 2.8 Τούρκοι για κάθε Έλληνα).
  • Το 1975 4.4.
  • Σήμερα, το 2019 8.0.
  • Με βάση τις προβλέψεις του οργανισμού της Καλιφόρνια World Population Review, το 2050 η αναλογία θα είναι 10.8
  • και το 2095 13. Δεκατρείς Τούρκοι θα αντιστοιχούν σε έναν Έλληνα. Θα είμαστε μόνο 6.7 εκατομμύρια.

Όχι, «δια ταύτα» δεν περιέχει το παρόν άρθρο. Το «δια ταύτα» σημαίνει πρόταση λύσης. Η λύση αντιστοιχεί σε κάποιο δοσμένο πρόβλημα. Το πρόβλημα προϋποθέτει την κατανόησή του. Η κατανόηση απαιτεί την αξιολόγηση των δεδομένων. Εγώ προσπαθώ απλώς να καταθέσω δημοσίως ορισμένα δεδομένα προς αξιολόγηση, ως πρώτο βήμα. Μπορεί να είναι ελλιπή ή ασήμαντα, πάντως αξίζει να τα έχουμε υπόψιν.

Πηγές

Δημοσιεύθηκε στην Εστία, 14 Οκτωβρίου 2019.
ΑΝΤΙΒΑΡΟ

, , , , , , ,

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.