Τα «υπέρ» και τα «κατά» της «Συμφωνίας των Πρεσπών»

Του Μιχάλη Ρέττου*

Πριν κανείς πάρει θέση στο ζήτημα της «Συμφωνίας των Πρεσπών» καλό είναι να έχει αντίληψη των επιχειρημάτων της άλλης πλευράς. Η αδυναμία αυτή της κατανόησης της αντίθεσης θέσης οδηγεί σε αφορισμούς, ακρότητες και διχαστικές λογικές. Τα παραπάνω εντείνονται και από την εμμονή της κυβέρνησης να περάσει με το «έτσι θέλω» τη συμφωνία -ελλείψει ουσιώδους δημοκρατικής νομιμοποίησης-, εμμονή που συνδέεται, ίσως, και με τη σπουδή για την εξυπηρέτηση υπερατλαντικών συμφερόντων στην περιοχή. Αν δημοκρατική νομιμοποίηση θεωρείται η τετραετής πρακτική (εκλόγιμου μονάρχη) ψήφισης νομοσχεδίων από 151+ πιόνια (η λέξη χρησιμοποιείται καθαρά περιγραφικά, όχι υποτιμητικά), με την πλειοψηφία του λαϊκού σώματος να βρίσκεται απέναντι, τότε σίγουρα θα πρέπει να επανεξετάσουμε τις έννοιες.

Στο κείμενο αυτό θα παρουσιαστούν τα επιχειρήματα «υπέρ» και «κατά» της συμφωνίας, έτσι όπως παρατίθενται στον δημόσιο διάλογο. Αυτά μπορεί ο καθένας να τα βάλει σε ζυγαριά, ώστε να διαμορφώσει τη θέση του, με γνώση, όμως, και της αντίθετης οπτικής.

Επιχειρήματα υπέρ της «Συμφωνίας των Πρεσπών» :

1. Η «Συμφωνία των Πρεσπών» εκπληρώνει τους όρους σχετικά με το όνομα της ΠΓΔΜ, που η ελληνική πλευρά έχει θέσει από το 2007 ως «εθνική γραμμή» : σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό erga omnes.
2.Η παραχώρηση μακεδονικής ιθαγένειας είναι περίπου αυτονόητη παραχώρηση, από τη στιγμή που η «εθνική θέση» αποδέχεται την ύπαρξη του όρου «Μακεδονία» στο όνομα των Σκοπίων, δεδομένου ότι το όνομα προσδιορίζει την ταυτότητα ενός λαού και όχι απλά γεωγραφικά σημεία. Η παραχώρηση αυτή δε ήταν απαραίτητη προκειμένου να επιτευχθεί η συμφωνία. Επίσης, η «εθνική γραμμή», η από το 2008 χαραγμένη, δεν είχε θέσει στο τραπέζι θέμα μη παραχώρησης εθνότητας. Απλά αναφερόταν σε σύνθετη ονομασία erga omnes. 
3. Η συμφωνία αποδομεί το αστείο αφήγημα των Σκοπιανών, περί καταγωγής από τους αρχαίους Μακεδόνες και τον Μέγα Αλέξανδρο.
4. 130 χώρες έχουν αναγνωρίσει ήδη τα Σκόπια ως «Δημοκρατία της Μακεδονίας» και δεν έχουν υπ΄ όψιν τους κάποια άλλη Μακεδονία εκτός από τα Σκόπια. Με αλλαγή του ονόματος του κράτους σε «Βόρεια Μακεδονία» θα γίνει αντιληπτό ότι ένα κομμάτι της γεωγραφικής περιοχής της Μακεδονίας (μάλιστα το μεγαλύτερο) ανήκει στην Ελλάδα.
5. Επίλυση ενός θέματος που ταλανίζει την ελληνική πολιτική ζωή εδώ και περίπου 30 χρόνια και επιδίωξη οικοδόμησης καλών σχέσεων γειτονίας και οικονομικής συνεργασίας.
6. Επιδίωξη οικοδόμησης καλών σχέσεων με τις δυτικές δυνάμεις (κυρίως τις ΗΠΑ) μέσω της αποδοχής της συμφωνίας, με αντάλλαγμα οικονομικά, γεωστρατηγικά ή άλλους είδους οφέλη.

Επιχειρήματα κατά της «Συμφωνίας των Πρεσπών» :

1. Η αποδοχή της ύπαρξης του όρου «Μακεδονία» στο όνομα της γείτονος, ισοδυναμεί ουσιαστικά με αποδοχή του αλυτρωτισμού τους. Η μακεδονική εθνογένεση του 20ου αιώνα έχει ως σημείο αναφοράς της το όλον της Μακεδονίας (χάρτης του Ίλιντεν) και όχι το γεωγραφικό σημείο που σήμερα βρίσκονται τα Σκόπια. Αναγνώριση του «μακεδονισμού» σημαίνει εξ ορισμού αναγνώριση του Ίλιντεν, δηλαδή αναγνώριση του αλυτρωτισμού.
2.Ακόμα και με τον γεωγραφικό προσδιορισμό «Βόρεια Μακεδονία» δεν εξαλείφεται η επεκτατική προοπτική των Σκοπίων, δεδομένου ότι η νότια Μακεδονία δεν είναι ανεξάρτητο κράτος, αλλά κομμάτι της Ελλάδος (δηλαδή μιας ξένης χώρας), το οποίο καλό θα ήταν κάποτε (με τους κατάλληλους συσχετισμούς δυνάμεων) να απελευθερωθεί.
3.Μπορεί 130 χώρες να έχουν αναγνωρίσει τα Σκόπια ως Μακεδονία, όμως αυτό δεν είναι το μείζον. Σημασία για την όποια διευθέτηση του θέματος έχει να δεχθεί το συμβιβασμό ο άμεσα ενδιαφερόμενος (εν προκειμένω η Ελλάδα). Και την Ανατολική Γερμανία την είχαν αναγνωρίσει όλες οι χώρες, εκτός από την άμεσα ενδιαφερόμενη που τελικά δικαιώθηκε, τη Δυτική Γερμανία.
4. Με τη συμφωνία αναγνωρίζεται από την Ελλάδα η ύπαρξη μακεδονικής γλώσσας και μακεδονικού έθνους, όχι αρχαίας καταγωγής αλλά συγχρόνου. Ωστόσο η ταύτιση του ονόματος (αρχαίου και νέου) μπορεί να δημιουργήσει συγχύσεις.
5. Η συμφωνία και η αναγνώριση της μακεδονικής ταυτότητας του κράτους των Σκοπίων, ενδέχεται να αποτελέσει ενισχυτικός παράγοντας στην διεκδίκηση των περιουσιών των σλαβομακεδόνων στην ελληνική Μακεδονία, όπου ζούσαν οι πρόγονοί τους. Επίσης, είναι πιθανή η μελλοντική δημιουργία μειονοτικών ζητημάτων και εξίσου πιθανό το ενδεχόμενο να τεθεί θέμα αναγνώρισης μακεδονικής μειονότητας από την Ελλάδα.
6.Δεν υπάρχουν εμπράγματα υλικά, οικονομικά ή διπλωματικά οφέλη από τον συμβιβασμό και όλα μετατίθενται σε μελλοντικό wishful thinking από τους θιασώτες της συμφωνίας, περί ειρήνης συνεργασίας και αποκοπής των Σκοπίων από την αγκαλιά της Τουρκίας, χωρίς αυτά να αποτελούν διαφαινόμενες προοπτικές.


*Ο Μιχάλης Ρέττος είναι απόφοιτος Κλασικής Φιλολογίας του ΕΚΠΑ και εξειδικεύεται στο ΠΜΣ «Νεότερης και Σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας» του ΕΚΠΑ

, , , ,

1 thought on “Τα «υπέρ» και τα «κατά» της «Συμφωνίας των Πρεσπών»

  1. υπάρχουν Ελληνοκύπριοι, τουρκοκύπριοι και για μερικούς μόνο Κύπριοι.
    με τον ίδιο τρόπο υπάρχουν Ελληνομακεδονες, βουλγαρομακεδόνες (ή σλαβομακεδόνες) και για μερικούς μόνο Μακεδόνες.
    το παγκόσμιο σύστημα ειναι τραπεζοκομμουνιστικό, οπότε το μέλλον ειναι υπέρ των Κυπρίων και των Μακεδόνων…
    τα αγγλικά θα λύσουν το πρόβλημα. όταν δηλαδή το κράτος θα μιλάει αγγλικά και ο καθένας θα μιλάει όποια γλωσσα θέλει στο σπίτι του, τότε θα λυθουν τα εθνικά προβλήματα…

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.