10 βιβλία για τον αρχάριο στη Φιλοσοφία: Cognosco Οδηγός

Η φιλοσοφία, η αναζήτηση δηλαδή των θεμελιωδών ερωτημάτων της υπάρξεως, της γνώσεων και της ζωής, αποτελεί το θεμέλιο και την αρχή κάθε γνώσεως για τον άνθρωπο και τον κόσμο. Γεννημένη στην αρχαία Ελλάδα και με απειράριθμα ρεύματα σκέψεως και σχολές, η φιλοσοφία καθορίζει τον βίο και τον πολιτισμό μας μέσα από την εργασία των διαφόρων κλάδων της, της πολιτικής, της ηθικής, της αισθητικής κ.α.

Για ένα ανήσυχο πνεύμα με ενδιαφέροντα που ξεπερνούν την καθημερινότητα και ερευνούν την βαθυτέρα φύση των πραγμάτων, η έστω στοιχειώδης μελέτη της φιλοσοφίας είναι ένα ανεκτίμητο εφόδιο στο διανοητικό του ταξίδι και την ψυχολογική, ηθική και πολιτική του διαμόρφωση.

Συνεχίζοντας τις προτάσεις μας, στο Cognosco Team συλλέγουμε 10 τίτλους βιβλίων εισαγωγικών στη φιλοσοφία, από όπου μπορεί κανείς να συνεχίσει προς την κατεύθυνση, τον κλάδο ή τους στοχαστές που επιθυμεί. Τα βιβλία αυτά είναι α) εισαγωγές στην φιλοσοφία ή β) αφορούν συνολικά κάποιον κλάδο της ελληνικής φιλοσοφίας, από την αρχαιότητα ως τη νεωτέρα εποχή.

Μ.Ν.

1.Εισαγωγή στην Αρχαία Φιλοσοφία (επιμέλεια Γ. Καραμανώλης)

Η αρχαία φιλοσοφία είναι μεν μία ορισμένη περίοδος της ιστορίας της φιλοσοφίας, είναι όμως και η περίοδος εκείνη στην οποία το πεδίο της φιλοσοφίας, όπως το γνωρίζουμε στο δυτικό κόσμο τουλάχιστον, διαμορφώνεται και κρυσταλλώνεται, τόσο όσον αφορά τα ερωτήματα που τίθενται, αυτά που σήμερα αποκαλούμε φιλοσοφικά ερωτήματα, όσο και τους τρόπους διαχείρισής τους. Η αρχαία φιλοσοφία αποτελεί ωστόσο και ένα αντικείμενο που αφορά όχι μόνο τους έχοντες ειδικά φιλοσοφικά ενδιαφέροντα, αλλά και κάθε μορφωμένο άνθρωπο, στο βαθμό που ένα μεγάλο μέρος του εννοιολογικού μας ορίζοντα συγκροτήθηκε στα έργα και μέσα από τις συζητήσεις των φιλοσόφων της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας. Ο εννοιολογικός αυτός ορίζοντας διαμόρφωσε με τη σειρά του μια πλειάδα πολιτιστικών και πνευματικών φαινομένων, όπως την πολιτική και επιστημονική μας σκέψη, τον νομικό μας πολιτισμό, τη χριστιανική θεολογία.

Τα κείμενα του τόμου στοχεύουν αφενός να εισαγάγουν τον ενδιαφερόμενο στους βασικούς τομείς της αρχαίας φιλοσοφίας (π.χ. λογική, γνωσιοθεωρία, ηθική), όσο και να διεγείρουν το ενδιαφέρον του αναγνώστη για ζητήματα κεντρικής σημασίας για την εννοιολογική μας συγκρότηση, όπως είναι η σχέση αισθητού και νοητού, ατομικού και κοινού καλού, λόγου και συναισθήματος, ή της δομής της γνώσης. Τα κεφάλαια του τόμου είναι θεματικά οργανωμένα και είναι γραμμένα από Έλληνες ειδικούς που δραστηριοποιούνται σε ακαδημαϊκά ιδρύματα της Ελλάδας και του εξωτερικού.

Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης

Αποτέλεσμα εικόνας για ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΣ ΑΤΛΑΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ

2.Εικονογραφημένος Άτλας της Φιλοσοφίας (Ν. Ουμπάλντο)

Ένας θαυμάσιος εικονογραφημένος οδηγός για κάθε τύπο αναγνώστη, χρήσιμος για μαθητές, φοιτητές, καθηγητές και απολύτως απαραίτητος για εκείνον που τώρα ανακαλύπτει τον μαγικό κόσμο της φιλοσοφίας.

Ένας ολοκληρωμένος «χάρτης» που αποτυπώνει την λεγόμενη Δυτική Σκέψη από τους Προσωκρατικούς μέχρι και την εποχή μας, εξετάζοντας περιεκτικά και χωρίς ανούσιες μακρυγορίες όλα τα μεγάλα φιλοσοφικά ρεύματα. Ξεκινώντας από την αρχαιότερη όλων των λατρειών που εμπεριείχε και ισχυρά φιλοσοφικά στοιχεία, τη λατρεία της Μητέρας Θεάς και καταλήγοντας στο Μεταμοντέρνο, εξετάζονται 280 φιλοσοφικές αρχές με τη χρονολογική σειρά κατά την οποία έκαναν την εμφάνισή τους ή παρεμβάλλονται τη στιγμή κατά την οποία το έργο τους είχε τη μεγαλύτερη επίδραση.

Εκδόσεις Ενάλιος

3.Η φιλοσοφία με απλά λόγια

Πώς δημιουργήθηκε το σύμπαν; Τι είναι η αλήθεια; Πώς μπορούμε να ζήσουμε μια ενάρετη ζωή;

Από την αυγή της Ιστορίας, ο άνθρωπος διατυπώνει τέτοια σημαντικά ερωτήματα, καθώς και άλλα σχετικά με τη φύση της ζωής και την ύπαρξη –και οι μεγάλοι στοχαστές προτείνουν απαντήσεις που διαμορφώνουν διαρκώς τον κόσμο μας.

Γραμμένο με απλή και κατανοητή γλώσσα, το βιβλίο αυτό είναι γεμάτο συνοπτικές αλλά πλήρεις και απόλυτα κατανοητές εξηγήσεις, διαγράμματα που εξηγούν βήμα προς βήμα τις περίπλοκες θεωρίες, κλασικά αξιομνημόνευτα φιλοσοφικά αποφθέγματα, και επιπλέον είναι εμπλουτισμένο με έξυπνη εικονογράφηση που σκιαγραφεί με πνευματώδη τρόπο τις απόψεις που έχει ο άνθρωπος για τα μεγάλα φιλοσοφικά ζητήματα.

Στο βιβλίο εξετάζονται οι κυριότερες φιλοσοφικές θεωρίες από τον αρχαίο κόσμο μέχρι και σήμερα.

Εκδόσεις Κλειδάριθμος

Αποτέλεσμα εικόνας για Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΑΤΑΚΗΣ Ν. ΒΑΣΙΛΗΣ

4.Η Βυζαντινή φιλοσοφία (Β. Τατάκης)

Και ο Emile Brehier στην πολύτομη Ιστορία του της Φιλοσοφίας ακολούθησε, την παραδομένη πορεία: Ελλάδα, Ρώμη, πρώτοι χριστιανικοί αιώνες, Λατινική Δύση, Άραβες, Εβραίοι, Αναγέννηση, νεώτεροι χρόνοι ως τις αρχές τον αιώνα μας. Είδε όμως ό ίδιος ότι έτσι δοσμένο το σώμα της Ιστορίας της Φιλοσοφίας δεν αντιπροσώπευε στην ολότητα της την κίνηση των ιδεών επάνω στις οποίες οικοδομήθηκε ο σημερινός, ό ευρωπαϊκός πολιτισμός. Κι αυτό γιατί άφηνε έξω δύο σπουδαία τμήματα: το ένα, η συμβολή της Ασίας με τους πανάρχαιους πολιτισμούς της κατά τη συνάντησή της και τις προσβάσεις της προς το ευρωπαϊκό πνεύμα το άλλο, η συμβολή τον Βυζαντίου. Αποφάσισε τότε ό Brehier να επιδιώξει τη συμπλήρωση αυτών των κενών με συμπληρωματικά τεύχη, τη συγγραφή των οποίων εζήτησε από συνεργάτες. Το πρώτο τεύχος ανέθεσε στο γνωστό ασιανολόγο Μasson Oursel. Το δεύτερο επιθυμούσε να γραφεί από Έλληνα, και ο κλήρος έπεσε στον υποφαινόμενο. Έτσι ήρθε ή ώρα για την προβολή -για πρώτη φορά- και την ένταξη και της βυζαντινής στέψης στο σώμα της Ιστορίας της Φιλοσοφίας. Ιδιαίτερη χαρά μου δίνει το γεγονός ότι τώρα, με τη μετάφραση του έργου μου στα ελληνικά, θα έχει τη δυνατότητα και το ελληνικό κοινό να γνωρίσει και να κρίνει το έργο τούτο.

Ίδρυμα Μωραΐτη

Αποτέλεσμα εικόνας για Μικρή ιστορία της φιλοσοφίας

5.Μικρή ιστορία της φιλοσοφίας (N. Warburton)

Αυτή η συναρπαστική ιστορία παρουσιάζει τους μεγάλους στοχαστές της δυτικής φιλοσοφίας και διερευνά τις εκπληκτικότερες ιδέες τους για τον κόσμο, καθώς και τον καλύτερο τρόπο να ζούμε σε αυτόν. Σε σαράντα σύντομα κεφάλαια, ο Nigel Warburton μας ξεναγεί στις μείζονες ιδέες στην ιστορία της φιλοσοφίας. Αφηγείται ενδιαφέρουσες και συχνά ιδιόρρυθμες ιστορίες από τη ζωή και τον θάνατο των φιλοσόφων – από τους αρχαίους, που στοχάζονταν την ελευθερία και το πνεύμα, μέχρι τον Πίτερ Σίνγκερ, ο οποίος θέτει τα ανησυχητικά φιλοσοφικά και ηθικά ερωτήματα που στοιχειώνουν την εποχή μας.

Ο Warburton δεν καθιστά απλώς προσιτή τη φιλοσοφία, αλλά μας εμπνέει να σκεφτούμε, να διαφωνήσουμε, να θέσουμε ορθολογικά επιχειρήματα και ερωτήματα. Η «Μικρή ιστορία της φιλοσοφίας» παρουσιάζει τη σαρωτική κίνηση της ανθρώπινης έρευνας για φιλοσοφική κατανόηση και μας καλεί όλους να συμμετάσχουμε στη συζήτηση.

Εκδόσεις Πατάκη

Αποτέλεσμα εικόνας για ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΑΥΓΕΛΗΣ ΝΙΚΟΣ

6.Εισαγωγή στη Φιλοσοφία (Ν. Αυγελής)

Από μία Εισαγωγή στη φιλοσοφία περιμένει κανείς εύλογα να μυηθεί στη φιλοσοφία. Αλλά η φιλοσοφία δεν είναι ένας κλάδος της γνώσης όπως άλλοι θεσμοθετημένοι κλάδοι στο σύστημα της παιδείας μας. Όταν έχουμε να σπουδάσουμε, για παράδειγμα, Φυσική, Χημεία ή Βιολογία προσφεύγουμε σε σύγχρονα εγχειρίδια των επιστημών αυτών όπου βρίσκουμε κωδικοποιημένες όλες τις σχετικές αλήθειες. Αλλά για τη φιλοσοφία δεν υπάρχει εγχειρίδιο. Δεν υπάρχει το «κανονικό» κείμενο της φιλοσοφίας, αλλά πολλά κείμενα: το πλατωνικό, το αριστοτελικό, το καντιανό κ.ά., υπάρχουν δηλαδή πολλά εγχειρήματα πραγμάτωσης της Ιδέας της φιλοσοφίας στην ιστορική της πορεία αλλά κανένα από αυτά δεν μπορεί να ταυτιστεί με αυτήν. Η εγγενής δυσχέρεια μίας «Εισαγωγής στη φιλοσοφία» είναι εν προκειμένω προφανής: δεν μπορεί να υλοποιήσει ό,τι υπόσχεται στον αναγνώστη ή στο μαθητευόμενό της, μία απάντηση δηλαδή στο ερώτημα «τι είναι η φιλοσοφία;». Όσο η Ιδέα της φιλοσοφίας δεν υλοποιείται, «δεν μπορούμε, -υπογραμμίζει ο Kant,- να διδάξουμε τη φιλοσοφία, αλλά το φιλοσοφείν». Η ρήση αυτή του Kant ισχύει -θα λέγαμε- ακόμη περισσότερο στην εποχή μας, η οποία δεν πιστεύει πια στη δυνατότητα μιας συστηματικής ενότητας της γνώσης.

Αν υπήρχε ένα σύστημα φιλοσοφικής γνώσης, τότε η Εισαγωγή στη φιλοσοφία θα ήταν ένα εύκολο έργο: θα είχε το χαρακτήρα μιας οικειοποίησης ή κωδικοποίησης του καθολικού αυτού δόγματος. Αλλά επειδή δεν υπάρχει το καθολικό σύστημα της φιλοσοφίας, αλλά υπάρχουν διάφορες απόπειρες πραγμάτωσης στον ιστορικό χρόνο της Ιδέας της φιλοσοφίας, ο Kant θεωρεί ότι δεν μπορεί να γίνει μια Εισαγωγή στη φιλοσοφία αλλά στο φιλοσοφείν. […] (Από τον πρόλογο της έκδοσης)

Εκδόσεις Σταμούλη

Αποτέλεσμα εικόνας για Η ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΣΤΩΙΚΟΙ, ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΟΙ, ΣΚΕΠΤΙΚΟΙ LONG A.A.

7. Η ελληνιστική φιλοσοφία. Στωικοί, Επικούρειοι, Σκεπτικοί (Α. Α. Long)

Σκοπός αυτού του βιβλίου είναι να παρακολουθήσει τις κυριότερες εξελίξεις στην ελληνική φιλοσοφία κατά την περίοδο από το θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου το 323 π.Χ. ως το τέλος της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας (31 π.Χ.). Σ’ αυτούς τους τρεις αιώνες, γνωστούς σ’ εμάς ως ελληνιστική εποχή, ο ελληνικός πολιτισμός γνώρισε τεράστια εξάπλωση προς την Ανατολή, ύστερα από τις κατακτήσεις του Αλεξάνδρου αργότερα, ο ελληνικός πολιτισμός διείσδυσε βαθιά στον δυτικό μεσογειακό κόσμο με τη βοήθεια των πολιτικών κατακτητών της Ελλάδας, των Ρωμαίων. Ωστόσο, σε όλο αυτό το διάστημα, η φιλοσοφία παρέμεινε κυρίως ελληνική δραστηριότητα. Οι στοχαστές που άσκησαν τη μεγαλύτερη επίδραση στον ελληνιστικό κόσμο ήταν οι Στωικοί, οι Επικούρειοι και οι Σκεπτικοί. Σ’ αυτό το βιβλίο προσπάθησα να παρουσιάσω μια σύντομη κριτική ανάλυση των ιδεών τους και των μεθόδων σκέψης τους. […] (Από τον πρόλογο της έκδοσης)

ΜΙΕΤ

8.Η γέννηση της Φιλοσοφίας: Στα χρόνια της Ελληνικής Τραγωδίας (Φ. Νίτσε)

Μ’ ένα μεγάλο λαό, μεγαλοφυή, συμβαίνει ότι και με τον άνθρωπο τον μεγαλοφυή. Και οι παραμικρότερες εκδηλώσεις της ζωής έχουν το σημάδι της μεγαλοφυΐας… Οι Έλληνες είναι, όπως και η μεγαλοφυΐα απλοί, simplex. Γι’ αυτό είναι διδάσκαλοι αθάνατοι. Οι θεσμοί τους, τα δημιουργήματά τους, φέρνουν τη σφραγίδα της απλότητας, τόσο, που συχνά μένει κανείς εκστατικός βλέποντας ως τι σημείο είναι μοναδικοί σ’ αυτή τους την απλότητα. Και, παραδόξως, είναι εξίσου τόσο βαθείς όσο και απλοί. Μολοντούτο σπάνια μας αποκαλύπτουν τα βάθη της σοφίας και της γνώσης τους. Ανάμεσα στον μεγάλο άνθρωπο της διάνοιας, τον Αριστοτέλη, και στα ήθη και την τέχνη των Ελλήνων, υπάρχει άβυσσος τεράστια, έτσι που ο καθείς από μας φαίνεται ρηχός και άτονος συγκρινόμενος με το απροσμέτρητο μεγαλείο του ελληνικού ενστίκτου. Είναι μια από τις μεγαλύτερες αρετές των Ελλήνων το να μη θέλουν να μεταπλάσουν σε διανόημα ότι καλύτερο κλείνουν μέσα τους. Μ’ άλλα λόγια, είναι αφελείς είναι μια λέξη που συνοψίζει την απλότητα και το βάθος. Έχουνε μέσα τους κάτι από το έργο της τέχνης. Ο κόσμος μπορεί να είναι όσο θέλει σκοτεινός, όμως αρκεί να παρεμβάλουμε ένα κομμάτι ελληνικής ζωής για να φωτιστεί αμέσως άπλετα… Θα προσπαθήσουμε να διδαχθούμε από τους Έλληνες και θα διδάξουμε με οδηγό τα παραδείγματά τους. Αυτό θα είναι το έργο μας. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Εκδόσεις Κοροντζή

Αποτέλεσμα εικόνας για πρακτική φιλοσοφία παπανούτσος

9.Πρακτική Φιλοσοφία (Ε. Παπανούτσος)

Ο τόμος αυτός αποτελείται από δύο μέρη. Στο πρώτο, που ο Ε.Π. Παπανούτσος ονομάζει Βιοσοφία, περιλαμβάνεται μια σειρά μαθημάτων του πάνω στα βασικά θέματα του ανθρώπινου βίου όπως ο γάμος και η τεκνογονία, το επάγγελμα, η φιλία, ο έρωτας, ο θάνατος. Στο δεύτερο, που επιγράφεται «Μικρές τομές σε μεγάλα ζητήματα» περιλαμβάνονται επιφυλλίδες του στην εφημερίδα «Το Βήμα», που αναφέρονται, άμεσα η έμμεσα, στα κύρια θέματα του πρώτου μέρους και χρησιμεύουν ως διευκρινίσεις ή προεκτάσεις τους.

Όπως σημειώνει ο Ε.Π. Παπανούτσος στην Εισαγωγή του, εκτός από την «κριτική» φιλοσοφία, η οποία απέναντι στα προβλήματα του βίου τηρεί αυστηρή «αποχή», υπάρχει και η «πρακτική» φιλοσοφία που έρχεται να βοηθήσει τον άνθρωπο σε δύσκολες στιγμές της καθημερινής ζωής. Σε τέτοιες στιγμές, ούτε ο φιλόσοφος που προσφέρει τις «αλήθειες», που έχει θησαυρίσει από μία προσωπική πείρα ζωής, ούτε αυτός που τις δέχεται εξετάζουν αν αυτές στηρίζονται σε αναμφισβήτητες αποδείξεις. Τις «αλήθειες» αυτές τις θεωρούν ως πρακτικές αλήθειες, ως αλήθειες μίας πρακτικής φιλοσοφίας, που τους είναι χρήσιμες για τη ζωή τους και την επίλυση των προβλημάτων τους.

Εδώ ο Παπανούτσος επιχειρεί να ακολουθήσει δρόμους που άνοιξαν μεγάλοι φιλόσοφοι όπως, ο Πλάτων με τις «Επιστολές», ο Αυγουστίνος με τις «Εξομολογήσεις», ο Πασκάλ με τις «Σκέψεις», ο Σοπενάουερ με τα «Πάρεργα και Παραλειπόμενα» και άλλοι. Οι επανειλημμένες επανεκδόσεις του έργου αρκετά χρόνια μετά το θάνατο του συγγραφέα φανερώνουν ότι πέτυχε το στόχο του: να δώσει ένα χέρι βοήθειας στον αναγνώστη σε μια δύσκολη στιγμή της ζωής του με τις γνώσεις που αποθησαύρισε ο ίδιος μέσα από τη στοχαστική του πορεία.

Εκδόσεις Νόηση

10.Ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός (Π. Κονδύλης)

Η φιλοσοφική παραγωγή του νεοελληνικού Διαφωτισμού, το ίδιο όπως και οι υπόλοιπες θεωρητικές και ιδεολογικές του εκφάνσεις, τεκμηριώνει ιδιόμορφα τον τρόπο, με τον οποίο ένα τμήμα του τοτινού ελληνισμού πήρε συνείδηση του εαυτού του, ζητώντας να ανδρωθεί και να καθορίσει αυτόβουλα τις τύχες του. Αυτό αρχικά γίνεται μέσω της προσπάθειας να μετακενωθούν τα ευρωπαϊκά «Φώτα» στον ελληνόφωνο χώρο. Η φιλοσοφική μελέτη του νεοελληνικού Διαφωτισμού δείχνει ποιες μορφές πήρε η προσπάθεια αυτή, αλλά και σε τι εμπόδια πρόσκοψε.

Έχει λοιπόν όχι μόνο θεωρητικό, αλλά και -ακόμη περισσότερο- ιστορικό ενδιαφέρον. Σε τούτο τον τόμο επιχειρείται μια σφαιρική παρουσίαση των θεμελιωδών φιλοσοφικών ιδεών του νεοελληνικού Διαφωτισμού, τόσο στην ενότητα όσο και στον εσώτερο διαφωτισμό τους, ενώ παράλληλα οι ιδέες αυτές τοποθετούνται στο ευρωπαϊκό τους πλαίσιο. Έτσι ανοίγονται νέες προοπτικές ερμηνείας και κατανόησης ενός σύνθετου φαινομένου. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Εκδόσεις Θεμέλιο

, , , ,

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.