22 Ιουνίου 813, οι Βούλγαροι νικούν τους Βυζαντινούς στη μάχη της Βερσινικίας

από τη σελίδα Αγιά Σοφιά / Hagia Sophia,

Σαν σήμερα, στις 22 Ιουνίου του 813, οι Βούλγαροι υπό την ηγεσία του Κρούμου νικούν τον βυζαντινό στρατό στη μάχη της Βερσινικίας κοντά στην Αδριανούπολη. Ο αυτοκράτορας Μιχαήλ Α’ ο Ραγκαβές αναγκάζεται να παραιτηθεί υπέρ του Λέοντα Ε’.

Μετά από την μάχη της Βαρμπίτσας (Πλίσκας) το 811, ή νέα ήττα των Βυζαντινών και ο θάνατος του Νικηφόρου έκανε τον Κρούμο κυρίαρχο όλης της Ανατολικής Θράκης.

Ο γιος του Νικηφόρου, Σταυράκιος, διασώθηκε από την τραγωδία αλλά με ένα βαρύ τραύμα στον αυχένα που είχε προκαλέσει βλάβη στο νωτιαίο μυελό. Ανακηρύχθηκε αυτοκράτορας όμως αιμορραγούσε από την ουροδόχο κύστη και δεν μπορούσε να κινήσει τα πόδια του. Έτσι στις 2 Οκτωβρίου 811, στέφθηκε αυτοκράτορας ο Μιχαήλ (ως Μιχαήλ Α’ Ραγκαβές). Ο Σταυράκιος πέθανε τρεις μήνες αργότερα. Ο Μιχαήλ όφειλε την άνοδό του στην εξουσία στον κλήρο και τους υψηλόβαθμους αξιωματούχους του Βυζαντίου. Σύντομα, κλήθηκε να αντιμετωπίσει με τη σειρά του τον Κρούμο…

Το 812, ο Βούλγαρος ηγέτης Κρούμος κατέλαβε τη Δεβελτό στη Μαύρη Θάλασσα, τη Μεσημβρία και άλλα ζωτικής σημασίας λιμάνια. Ο Μιχαήλ Α’ ο Ραγκαβές υποχρεώθηκε να συγκροτήσει στρατό για ν’ αντιμετωπίσει τους Βούλγαρους οι οποίοι εκτός από όλα τα άλλα, είχαν αποκτήσει άφθονο υγρό πυρ και μηχανήματα εκτόξευσης από την κατάληψη της Μεσημβρίας.

Έτσι τον Μάιο του 813, ο Μιχαήλ, επικεφαλής 30.000 ανδρών, ξεκίνησε από την Κωνσταντινούπολη εναντίον του Κρούμου. Οι δυο στρατοί συναντήθηκαν στη Βερσινικία, 32 χλμ. Βορειοανατολικά της Αδριανούπολης στην κοιλάδα του Έβρου. Οι βυζαντινές δυνάμεις παρέμειναν αναποφάσιστες. Ο Κρούμος είχε συγκεντρώσει 12.000 – 15.000 άνδρες.

Ο Ιωάννης Απλάκης, διοικητής της μακεδονικής τούρμας*, προέτρεπε για γρήγορη επίθεση. Όμως, ο Μιχαήλ δίσταζε. Μέσα στο κατακαλόκαιρο, ο στρατός υπέφερε. Ασθένειες άρχισαν να εμφανίζονται ενώ πολλοί στρατιώτες-αγρότες λιποτάκτησαν και επέστεψαν στα χωράφια τους για τον θερισμό (!).

Στην Κωνσταντινούπολη, ο λαός είχε αγανακτήσει. Κάποιοι πήγαν στον τάφο του Κωνσταντίνου Ε’ του Κοπρώνυμου, εκλιπαρώντας τον να επανέλθει στη ζωή και να σώσει την Πόλη! Πολλοί ισχυρίστηκαν πως τον είδαν να πηδά έξω από τον τάφο και να ιππεύει το άλογό του (!!!).

Ο Κρούμος στο μεταξύ, συγκέντρωσε 20.000 άνδρες. Ο Απλάκης, με 8.000 άνδρες, δεν μπορούσε να περιμένει άλλο. Επιτέθηκε εναντίον των Βουλγάρων σημειώνοντας επιτυχίες. Όμως ο Βυζαντινός διοικητής στην απέναντι πτέρυγα, ο Λέων ο Αρμένιος, διοικητής του θέματος Ανατολικών, αντί να εμπλακεί στη μάχη οπισθοχώρησε. Έτσι, ο Απλάκης βρέθηκε να πολεμά μόνος του τους Βουλγάρους και σκοτώθηκε καθώς και ο αυτοκράτορας Μιχαήλ αρχικά έμεινε αδρανής και έπειτα “το έσκασε” για την Κωνσταντινούπολη! Ο Κρούμος στη Βερσινικία, πέτυχε άλλη μια μεγάλη νίκη εναντίον των Βυζαντινών.

Τι ακριβώς όμως έγινε και ο ικανότατος Απλάκης έμεινε να πολεμά μόνος του τις δυνάμεις του Κρούμου, δεν γνωρίζουμε. Πρόκειται για μία από τις σκοτεινότερες στιγμές της βυζαντινής ιστορίας…

Ο Μιχαήλ Α’, η σύζυγός του Προκοπία, οι τρεις γιοι τους και οι δύο κόρες τους κατέφυγαν σε μια εκκλησία ντυμένοι με ρούχα μοναχών. Οι γιοι του Μιχαήλ ευνουχίστηκαν για να μην αποκτήσουν απογόνους. Ένας από αυτούς ο Νικήτας έγινε αργότερα Πατριάρχης με το όνομα Ιγνάτιος. Η Προκοπία και οι κόρες της στάλθηκαν σε γυναικείες μονές. Ο Μιχαήλ έζησε άλλα 32 χρόνια ως μοναχός στη νήσο Πρώτη, αφοσιωμένος στη θρησκεία.

Νέος αυτοκράτορας έγινε ο Λέων ο Αρμένιος, ως Λέων Ε’, ο οποίος αμέσως έλαβε βιαστικές προφυλάξεις για την υπεράσπιση της Κωνσταντινούπολης επειδή περίμενε βουλγαρική επίθεση. Ο Κρούμος σε μια επίδειξη δύναμης έφτασε έξω από τα τείχη της Κωνσταντινούπολης. Μια προσπάθεια των Βυζαντινών να τον δολοφονήσουν, απέτυχε. Έξαλλος ο Κρούμος, επέστρεψε στη Βουλγαρία, σφαγιάζοντας αμάχους και λεηλατώντας πόλεις και κωμοπόλεις. Οι Βυζαντινοί ανταπέδωσαν, αρπάζοντας τα παιδιά άμαχων Βουλγάρων και συντρίβοντας τα κεφάλια τους πάνω σε πέτρες…


*Τούρμα: Διοικητική υποδιαίρεση του θέματος κατά τη Μέση Βυζαντινή περίοδο, υποδιαιρούμενη με τη σειρά της σε δρούγγους και βάνδα (από το λατ. turma = ίλη ιππικού).
Στη φωτογραφία:
Η ήττα του αυτοκράτορα Μιχαήλ Α’ του Ραγκαβέ στη μάχη της Βερσινικίας. Μικρογραφία Νο 53 (από το βουλγαρικό αντίγραφο) του Μανασσικού Χρονικού του 14ου αιώνα.

, , , , ,

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.