Η διδακτορική διατριβή του Παναγιώτη Κονδύλη στην Γερμανία (1977, πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης. Κυκλοφόρησε σε βιβλίο το 1979, από τον οίκο Klett-Cotta της Στουτγάρδης, με τίτλο Die Entstehung der Dialektik: Eine Analyse den geistigen Entwicklung von Holderlin, Schelling und Hegel bis 1802),
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΟΝΔΥΛΗΣ: Η ΓΕΝΕΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗΣ. Ανάλυση της πνευματικής εξέλιξης του Χέλντερλιν, του Σέλλινγκ και του Χέγκελ έως το 1802. Μετάφραση: Λευτέρης Αναγνώστου
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗΣ
«Ἡ ἱστορικοφιλοσοφικὴ θέση τούτης τῆς ἐργασίας μπορεῖ νὰ συνοψισθεῖ ὡς ἑξῆς. Ἡ διαλεκτική, ὅπως τὴν ἔκαμε εὐρύτερα γνωστὴ ὁ Χέγκελ, συνδέοντάς την μὲ τ ̓ ὄνομά του, διαμορφώθηκε πάνω στὴ βάση μιᾶς μονιστικῆς κοσμοθεωρίας ἢ μιᾶς ἑνωτικῆς φιλοσοφίας, ἡ ὁποία ἐγκολπώθηκε καὶ ἡ ἴδια ἔντονες μονιστικὲς τάσεις τοῦ ὄψιμου γερμανικοῦ Διαφωτισμοῦ καὶ συνάμα βρέθηκε ἀναγκασμένη νὰ καταπιαστεῖ ἐπισταμένως μὲ ὅσα γνωσιοθεωρητικὰ προβλήματα ἔθεσαν οἱ Κὰντ καὶ Φίχτε. Τούτη ἡ ἑνωτικὴ φιλοσοφία, καὶ μάλιστα σὲ περιεκτικὴ καὶ συστηματικὴ ἤδη μορφή, εἶναι προϊὸν τῆς αὐτοτελοῦς πνευματικῆς προσπάθειας τοῦ Χέλντερλιν στὰ ἔτη 1795‒1799.
Ὁ Σέλλινγκ … ἐν μέρει υἱοθετεῖ καὶ ἐν μέρει ἀνακαλύπτει ὁ ἴδιος, μέσω τῆς προσωπικῆς του ἀντιπαράθεσης μὲ τὸν Φίχτε, τούτη τὴν ἑνωτικὴ φιλοσοφία στὰ ἔτη 1801‒1802, γιὰ νὰ τὴ μεταβάλει ταυτόχρονα σὲ μιὰ προγραμματικὴ κατασκευὴ ἑδραζόμενη στὸ τριαδικὸ σχῆμα.
Ἡ συμβολὴ τοῦ Χέγκελ στὴ διαμόρφωση αὐτῆς τῆς πρώτης, ἀλλὰ καθοριστικῆς, μορφῆς τῆς διαλεκτικῆς πρέπει νὰ θεωρηθεῖ ἐλάχιστη, ἂν ὑποτεθεῖ ὅτι ὑφίσταται. Γιατὶ τὰ γραφτά του ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τῆς Φρανκφούρτης ἀποτελοῦν ἐπεξήγηση καὶ ἐφαρμογὴ τῶν ἀρχῶν τῆς ἑνωτικῆς φιλοσοφίας τοῦ Χέλντερλιν, ἐνῶ οἱ πρῶτες πραγματεῖες του στὴν Ἰένα ἀπηχοῦν τὴν ἐν τῶ μεταξὺ ὁλοκληρωμένη σελλινγκιανὴ ἐκδοχή της.
Ἡ αὐτοτελὴς φιλοσοφικὴ ἐξέλιξη τοῦ Χέγκελ, ἡ ὁποία εἶχε σημαντικὲς συνέπειες καὶ γιὰ τὴ μορφὴ τῆς διαλεκτικῆς, ἀρχίζει μόλις μετὰ τὸ 1802, καὶ μάλιστα μὲ τὴν ἀπόφαση ὅτι τὸ Ἀπόλυτο μπορεῖ νὰ γνωσθεῖ ἢ ὅτι ἡ Οὐσία εἶναι Ὑποκείμενο ― μιὰ ἀπόφαση ἡ ὁποία σήμαινε τὴ ρήξη μὲ τὴν κοινή, ὣς τότε ἀποδεκτὴ καὶ ἀπὸ τὸν Χέγκελ, πεποίθηση τῶν Χέλντερλιν καὶ Σέλλινγκ ὅτι τὸ Ἀπόλυτο δὲν εἶναι δυνατὸ νὰ γνωσθεῖ κι ὅτι ἡ γνώση καὶ ἡ σκέψη ἀποτελοῦν per definitionem χωρισμοὺς καὶ ἀφαιρέσεις.»
—Π. Κονδύλης
ΕΙΚΟΝΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ
Μαρία Ζιάκα, Χώρος Ι, έγχρωμη χαλκογραφία, ακουατίντα σε χαρτί, 63,5 × 63 εκ. (π. 1981), © Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου, Φωτογράφιση Σταύρος Ψηρούκης (Ε.Π.Μ.Α.Σ.)
Περιεχόμενα
Πρόλογος
Ι. Ἡ ἀξιωματικὴ τοῦ Τύμπινγκεν καὶ οἱ πηγές της
ΠΑΡΕΚΒΑΣΗ Ι: Ἡ πρόσληψη τῆς Γαλλικῆς Ἐπανάστασης στὴ Σχολὴ τοῦ Τύμπινγκεν
ΠΑΡΕΚΒΑΣΗ ΙΙ: Τὰ πρῶτα βήματα τοῦ Σέλλινγκ
ΠΑΡΕΚΒΑΣΗ ΙΙΙ: Ὁ καντιανισμὸς τοῦ Χέγκελ στὴ Βέρνη
ΙΙ. Ἡ φιλοσοφικὴ ἐξέλιξη τοῦ Χέλντερλιν καὶ τὰ γραπτὰ τοῦ Χέγκελ στὴ Φρανκφούρτη
ΙΙΙ. Ἡ φιλοσοφικὴ ἐξέλιξη τοῦ Σέλλινγκ καὶ οἱ σχέσεις μεταξὺ τοῦ Σέλλινγκ καὶ τοῦ Χέγκελ τὴν περίοδο τῆς Ἰένας
Βιβλιογραφία
Εὑρετήριο ὀνομάτων
Εὑρετήριο ἐννοιῶν
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΝΑ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ (23 σελίδες)
