1821: Όταν η Πόλη πνιγόταν στο αίμα για 4 μήνες

Αντιγράφει ο Σωκράτης Πουλής

1η Μαρτίου 1821. Στην Κωνσταντινούπολη γίνονται γνωστά τα νέα για το κίνημα του Αλέξανδρου Υψηλάντη στη Μολδοβλαχία και τα γεγονότα στο Ιάσιο. Η Πύλη ήξερε μεν από τις αρχές Γενάρη ότι σχεδιάζεται επανάσταση, γιατί είχαν πέσει στα χέρια της κάτι γράμματα του Υψηλάντη που τα είχαν πάνω τους δύο Φιλικοί, αλλά τότε δεν αντέδρασε δυναμικά όπως έκανε συνήθως. Εκείνο που τη φόβισε πολύ, ωστόσο, ήταν η ανακάλυψη του σχεδίου των Φιλικών για καταστροφή της Κωνσταντινούπολης. Για τον λόγο αυτό διάταξε να φύγουν από την Πόλη όλοι οι Έλληνες που δεν ήταν μόνιμοι κάτοικοι, ενώ έγιναν έρευνες σε σπίτια για να βρεθεί αν κρύβονταν όπλα ή πολεμοφόδια, όπως υποπτεύονταν οι αρχές. Παρακολουθούνταν διάφορα μέρη της Πόλης, για τα οποία ακούγονταν ψίθυροι ότι είχαν σκαφτεί υπόνομοι και μέσα υπήρχαν κρυμμένοι Έλληνες με όπλα που θα τα χρησιμοποιούσαν όταν τους δινόταν σήμα. Τέτοιος φόβος κατέλαβε την Υψηλή Πύλη και από αυτόν προέκυψε και η παραφροσύνη της.

Το πρωί της 1ης Μαρτίου ο Ρώσος πρέσβης, αφού ενημερώθηκε από έναν έκτακτο ταχυδρόμο για τα γεγονότα της 22ας Φεβρουαρίου, ότι δηλαδή ο Αλέξανδρος Υψηλάντης πέρασε τον Προύθο και κήρυξε Επανάσταση, κοινοποίησε στην Πύλη τα συμβάντα. Την άλλη μέρα έφυγαν κρυφά από την Πόλη εσπευσμένα μαζί με τις γυναίκες και τα παιδιά τους για την Οδησσό οι επίτροποι του ηγεμόνα της Μολδαβίας, ο Νικόλαος Σούτσος με τον αδελφό του και τον Ιωάννη Σχινά.

Τμήμα του κειμένου της προκήρυξης του Αλ. Υψηλάντη

Στις 3 του Μάρτη διαβιβάστηκε στο Οικουμενικό Πατριαρχείο σουλτανικό φιρμάνι, με το οποίο η Πύλη εκδήλωνε τη… λύπη της γι’ αυτό το «κίνημα των παρανοϊκών» στη Μολδαβία και ζητούσε από τη Μεγάλη Εκκλησία να προτρέψει το ποίμνιό της να μην το υποστηρίξει, γιατί αλλιώς οι χριστιανοί θα έπεφταν θύματα της αδυσώπητης αγανάκτησης των Οθωμανών. Το Πατριαρχείο τότε έστειλε γράμματα γνωστοποιώντας τον αφορισμό του Υψηλάντη και του Μιχαήλ Σούτσου (του ηγεμόνα της Μολδοβλαχίας) και συμβούλευε τους χριστιανούς να παραμείνουν πιστοί στον σουλτάνο. Τα γράμματα αυτά όμως δεν έφεραν το προσδοκώμενο αποτέλεσμα.

Ο αφορισμός που εξέδωσε ο Γρηγόριος μετά από σχετική απαίτηση της Πύλης

Κάποιοι στην Κωνσταντινούπολη βλέποντας τις κινήσεις αυτές της Πύλης αντιλαμβάνονταν τι επρόκειτο να συμβεί και ένιωθαν ότι η μόνη σωτηρία τους θα ήταν η φυγή. Στις 5 του Μάρτη έφυγε από την Πόλη ο Αλέξανδρος Χαντζερής με όλη την οικογένειά του για την Οδησσό και την άλλη μέρα το ίδιο έκανε και ο Γεώργιος Καρατζάς, ο γιος του πρώην ηγεμόνα, ο έμπορος Γεώργιος Χρηστόπουλος και άλλοι.

Στις 8 του Μάρτη διαβάστηκε σε όλα τα τζαμιά της Κωνσταντινούπολης μυστικό φιρμάνι με το οποίο καλούνταν όλοι οι πιστοί μουσουλμάνοι να είναι σε εγρήγορση για την αντιμετώπιση των εσωτερικών εχθρών του κράτους. Όσοι δεν είχαν όπλα έπρεπε τώρα να αγοράσουν πουλώντας, αν ήταν ανάγκη, ακόμα και τα σκεπάσματά τους, γιατί ο κίνδυνος ήταν πολύ μεγάλος και τους αφορούσε όλους.

Στις 9 του Μάρτη διατάχθηκε ο πατριάρχης Γρηγόριος με φιρμάνι να στείλει στην Πύλη κάποιους έγκριτους αρχιερείς, χωρίς να αιτιολογείται ο λόγος που το ζητούσε αυτό ο σουλτάνος. Στάλθηκαν τότε ο Εφέσου Διονύσιος, Ο Δέρκων Γρηγόριος, ο Νικομηδείας Αθανάσιος, ο Θεσσαλονίκης Ιωσήφ, ο Τυρνόβου Ιωαννίκιος, ο Αδριανουπόλεως Δωρόθεος Πρώιος και ο Αγχιάλου Ευγένιος. Τους έκλεισαν σε ένα σπίτι και έβαλαν φρουρά, και απαγόρευσαν στους ιεράρχες να επικοινωνούν με οποιονδήποτε άλλο πλην των διακόνων που είχαν για υπηρέτες.

Συγχρόνως η Πύλη μετέφερε στη βασιλεύουσα πλήθος Ασιανών στρατιωτών και στις 14 του Μάρτη διέταξε να εξοπλιστούν όλοι οι Οθωμανοί της Κωνσταντινούπολης. Αφού λοιπόν κατασκευάστηκαν πρώτα διάφοροι χώροι φυλάκισης παντού, άρχισε μετά να εκφράζεται η αιμοδιψής μανία εναντίον όλων των σημαντικών Ελλήνων, χωρίς να εξετάζεται αν υπήρχαν στοιχεία ενοχής τους. Έμπαιναν στα σπίτια των Ελλήνων και στους γυναικωνίτες, συλλάμβαναν όποιους θεωρούσαν ύποπτους και τους οδηγούσαν στη φυλακή, ενώ οι αιμοχαρείς Ασιανοί με υψωμένα σπαθιά περιφέρονταν στους δρόμους και στην αγορά δείχνοντας την ανυπομονησία τους και σφάζοντας όποιον πετύχαιναν μπροστά τους από τον απλό κόσμο, χωρίς να έχουν άδεια από την κυβέρνηση αλλά και χωρίς να τους εμποδίζει και κανείς.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗ ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΕΔΩ

, , , , , , , , ,

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *