Έρη Σταυροπούλου – Ευρωπαϊκή Εταιρεία Νεοελληνικών Σπουδών, 2014
Είναι γνωστό και πολυσυζητηµένο το γεγονός ότι η Μικρασιατική Καταστροφή (όρο στον οποίο περιλαµβάνω την εκστρατεία στη Mικρά Aσία, τη µεγάλη «Έξοδο» των προσφύγων και τη µετεγκατάστασή τους στην Ελλάδα, που σήµανε το τέλος της πολιτικής της Μεγάλης Ιδέας και τη συρρίκνωση του ελληνισµού στα ελλαδικά όριά του) είχε τεράστια επίδραση στη νεοελληνική λογοτεχνία. Η επίδραση αυτή υπήρξε πολλαπλή. Σχηµατικά µπορούµε να πούµε ότι παρουσιάζεται σε τρία διαφορετικά πεδία:
Πρώτα, µε την άφιξη ενός αξιόλογου αριθµού προσφύγων, που είτε είχαν ήδη αρχίσει τη λογοτεχνική τους σταδιοδροµία ή ασχολήθηκαν µετά τον ερχοµό τους µε τη λογοτεχνία. Τη θετική επενέργεια που είχαν οι πρόσφυγες για τη λογοτεχνία µας, επισηµαίνει είκοσι χρόνια µετά τη Mικρασιατική καταστροφή πολύ παραστατικά ο I. M. Παναγιωτόπουλος: «Xρειάζεται να σταθούµε σ’ ένα εξωτερικό γεγονός που είχε τεράστια εσωτερική απήχηση: στο γεγονός πως η νεοελληνική πεζογραφία πέρασε από τα χέρια των συγγραφέων της “κυρίως Eλλάδος” στα χέρια των Mικρασιατών, των Kωνσταντινουπολιτών, των νησιωτών. H Πόλη, τα παράλια της Iωνίας και τα αιολικά παράλια, τα νησιά του Aιγαίου, η Kρήτη ήρθανε να χύσουν καινούργιο αίµα στις φλέβες της λογοτεχνίας µας. H µεγάλη “µετοικεσία”, ο ξεριζωµός και το ξαναφύτεµα στο αρχέγονο πάτριο έδαφος τέτοιου πλήθους Eλλήνων, δεν άλλαξαν µονάχα την εδώ κοινωνική σύνθεση, δεν έδωσαν µονάχα ένα πλούσιο, φανταχτερό και ζωντανό χρώµα στην καθηµερινή ζωή, µα συντέλεσαν και µια ψυχική και πνευµατική µετατροπή, που βρήκε και στην τέχνη του λόγου την αρµόδια συχνά έκφρασή της.»
Βέβαια, τη µεγάλη περιπέτεια δεν τη βίωσαν µόνο οι Έλληνες της Mικράς Aσίας, της Ανατολικής Θράκης και του Πόντου, αλλά και οι Έλληνες στρατιώτες στην Aνατολή, πολλοί από τους οποίους ήταν στρατευµένοι µια ολόκληρη δεκαετία (1912-1922). Την έζησαν, επίσης, οι κάτοικοι του ελλαδικού χώρου, οι οποίοι σε µια δύσκολη οικονοµικά και πολιτικά περίοδο για την Ελλάδα που αντιµετώπισαν το µεγάλο κύµα των προσφύγων. Aπό αυτό το σύνολο προήλθαν οι συγγραφείς, καθώς και οι ήρωες των έργων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ (13 ΣΕΛΙΔΕΣ)
