Μία κοινή παρανόηση στην Ελλάδα είναι η τάση μας να χαρακτηρίζουμε κάποια ονόματα ως «αρχαία» και κάποια αλλά όχι. Η ελληνική ονοματολογία δείχνει μία αξιοσημείωτη συνέχεια, μία αδιάσπαστη γραμμή που φθάνει τουλάχιστον στην αρχαϊκή περίοδο, οπότε και έχουμε πλούσια επιγραφικά ευρήματα.
Chrysoloras (@Alyunan00 – X) 03/03/2026
Αναπτυσσόμενη στον ελληνόφωνο κόσμο, η Ορθοδοξία μας έδωσε μία σειρά αγίων, και, μέσω εκείνων, ένα νέο στρώμα ονομάτων που εξελίχθηκαν σε ένα συντριπτικά ελληνικό γλωσσικό περιβάλλον. Πολλά δημοφιλή ελληνικά ονόματα, όπως Δημήτριος, Νικόλαος και Ανδρέας, χρησιμοποιούνταν αιώνες πριν τους Αγίους και τους Αποστόλους που συνδέθηκαν μαζί τους.
Ακολουθεί ένας κατάλογος ονομάτων που συχνά θεωρούνται «μη» ή «λιγότερο αρχαία», μαζί με την πρώτη εμφάνισή τους σε επιγραφές.
῎Αγγελος – (Μολοσσία/Ήπειρος, 4ος αι. π.Χ. – Χαλκηδών/Βιθυνία, 4ος αι. π.Χ.)
῎Αλεξις – (Τέως/Ιωνία, 6ος αι. π.Χ. – Σύβαρις/Μεγάλη Ελλάς, 4ος αι. π.Χ.)
Ἀνδρέας – (Σικυών/Κορινθία, 7ος αι. π.Χ. – Γέλα/Σικελία 6ος αι. π.Χ.)
Ἀστέριος – (Φάρσαλος/Θεσσαλία, 4ος αι. π.Χ.)
Βασιλικός – (Βιθύνιον/Καλυδιούπολις, 1ος αι. π.Χ.)
Δημήτριος – (Μακεδονία, 5ος αι. π.Χ. – Καύνος/Καρία, 2ος αι. π.Χ.)
Διονύσις – (Σελινούς/Σικελία, 5ος αι. π.Χ.)
Ἐλευθέριος – (Τήνος/Κυκλάδες, 2ος αι. π.Χ.)
Εὐάγγελος – (Έφεσος/Ιωνία, π. 8ος αι. π.Χ. – Αθήνα/Αττική, 6ος αι. π.Χ., Δελφοί/Φωκίς, 1ος αι. π.Χ.)
Εὐθύμιος – (Σπάρτη/Λακωνία, 2ος αι. π.Χ. – Εὔθυμος – 5ος αι. π.Χ.)
Εὐτυχίς – (Σκοτούσσα/Θεσσαλία, 4ος αι. π.Χ. – Αθήνα/Αττική, 4ος αι. π.Χ.)
Θεοδόσις – (Άσπενδος/Παμφυλία, 2ος αι. π.Χ.)
Θεόδωρος – (Κως, 7ος αι. π.Χ. – Μακεδονία, 4ος αι. π.Χ. – Έφεσος/Ιωνία, 5ος αι. π.Χ.)
Θεοφάνης – (Αθήνα/Αττική, 5ος αι. π.Χ. – Ηράκλεια/Βιθυνία, 4ος αι. π.Χ.)
Θεόφιλος – (Ραντίδι/Κύπρος, 6ος αι. π.Χ.)
Θεοχάρης – (Αθήνα/Αττική, 5ος αι. π.Χ. – Αμφίπολη/Μακεδονία, 4ος αι. π.Χ.)
Λάμπρος – (Λάμψακος/Τρωάς, 5ος αι. π.Χ.)
Μηνᾶς – (Νικομήδεια/Βιθυνία, 3ος αι. π.Χ.)
Νικηφόρος – (Αθήνα/Αττική, 4ος αι. π.Χ. – Παντικάπαιον/Κιμμέριος Βόσπορος, 4ος αι. π.Χ.)
Νικόλαος – (Κόρινθος, 7-6ος αι. π.Χ. – Σπάρτη/Λακωνία, 5ος αι. π.Χ., Ταμασσός/Κύπρος 4ος αι. π.Χ.)
Ξένος – (Στύρα/Εύβοια, 5ος αι. π.Χ. – Βουθρωτός/Πρασαίβοι/Ήπειρος , 2ος αι. π.Χ. Επίδαυρος/Αργολίς, 4ος αι. π.Χ.)
Στέφανος – (Λάρισα/Θεσσαλία – 5ος αι. π.Χ., Δωδώνη/Ήπειρος, 4ος αι. π.Χ.)
Σωτήρ – (Σικελία, 5ος αι. π.Χ. – Ηράκλεια/Βιθυνία, 5ος αι. π.Χ.)
Τρύφων – (Αθήνα/Αττική, 4ος αι. π.Χ. – Ελαία/Αιολίς, π. 2ος αι. π.Χ.)
Φίλιππος – (Χίος, 6ος αι. π.Χ. – Μίλητος, 4ος αι. π.Χ. – Μακεδονία, 4ος αι. π.Χ., Κρότων/Μεγάλη Ελλάς, 6ος αι. π.Χ.)
Χαρίλαος – (Πάρος, 7ος αι. π.Χ. – Νεάπολης/Κάτω Ιταλία, 4ος αι. π.Χ.)
Χρῆστος – (Μεσημβρία, θράκη, 3ος αι. π.Χ. – Σινώπη/Πόντος, 2ος αι. π.Χ. – Παντικάπαιον/Κιμμέριος Βόσπορος, 1ος αι. π.Χ.)
ΠΗΓΗ: University of Oxford – Lexicon of Greek Personal Names
