Οι “ηλίθιοι” του Μακναμάρα

Ο πόλεμος του Βιετνάμ πέρα από όλα τα άλλα ήταν και ένας ταξικός πόλεμος, όσο αφορά τον λαό των ΗΠΑ. Όπως άλλωστε είναι και οι περισσότεροι πόλεμοι διαχρονικά. Φτωχοί και νέοι άνθρωποι πεθαίνουν για τους πλούσιους και τα κράτη.

γράφει ο Παναγιώτης Ξηρουχάκης για το Ζερο Geographic,

Ένα θέμα που αφορά τον πόλεμο του Βιετνάμ και δεν είναι γνωστό στην Ελλάδα είναι και το <<project 100000>> που οδήγησε στον όλεθρο του πολέμου του Βιετνάμ χιλιάδες Αμερικανούς με χαμηλή νοημοσύνη. Για την ακρίβεια, 354.000 Αμερικανοί στρατολογήθηκαν μέσω του «Project 100.000»,ενα σχέδιο εμπνευσμένο από τον Υπουργό Άμυνας των ΗΠΑ, Υπουργό Μακναμάρα (Robert McNamara).Το πρόγραμμα αυτό μείωνε τα κριτήρια νοημοσύνης και σωματικής ικανότητας για να ενισχύσει τις στρατιωτικές δυνάμεις των ΗΠΑ. Με την πρόφαση ότι ο στρατός ήθελε να δώσει την ευκαιρία σε νέους και φτωχούς να υπηρετήσουν τη θητεία , ώστε να διευκολυνθεί η κοινωνική τους ένταξη και η μετέπειτα ανέλιξη τους, οι ΗΠΑ μπόρεσαν να εκμεταλλευτούν φτωχούς ανθρώπους, τελείως ακατάλληλους για μάχη.

Μη ξεχνάμε ότι τότε πολλοί νέοι αρνούνταν να υπηρετήσουν για ευνόητους λόγους (αντίθεση στον πόλεμο του Βιετνάμ). Όμως όπως ήδη είπαμε ο πόλεμος ήταν και ταξικός: Οι νέοι από την ανώτερη και μεσαία τάξη απέφευγαν τη στράτευση παίρνοντας αναβολές για σπουδές στο κολέγιο ( το βάρος του πολέμου έπεσε άλλωστε δυσανάλογα στους φτωχούς λευκούς και στις φυλετικές μειονότητες ,κυρίως Αφροαμερικανούς). Η κρίση επάνδρωσης των ενόπλων δυνάμεών, λύθηκε με αυτό το απάνθρωπο project. Οι άνθρωποι αυτοί ονομάστηκαν υποτιμητικά <<Οι ηλίθιοι του Μακναμάρα >> από τους ίδιους τους συμπολεμιστές τους! Οι <<ηλίθιοι>> χρησιμοποιήθηκαν ως αναλώσιμοι στα πιο επικίνδυνα πεδία μάχης. Όπως είναι λογικό είχαν ποσοστά θανάτων πολλαπλάσια των υπόλοιπων στρατιωτών. Μάλιστα οι ίδιοι οι συμπολεμιστές τους στα πεδία των μαχών τους φέρονταν άσχημα και τους ξυλοκοπούσαν. Πριν βιαστεί κάποιος να βγάλει συμπεράσματα, ας αναλογιστεί ότι στον πόλεμο το παραμικρό λάθος του συμπολεμιστή σου μπορεί να στοιχίσει τη δική σου ζωή. Δυστυχώς οι <<ηλίθιοι>> κάνανε πολλά λάθη και οι συμπολεμιστές τους δεν έδειχναν και πολύ κατανόηση…Σήμερα το πρόγραμμα θεωρείται μια από τις μεγαλύτερες τραγωδίες της στρατιωτικής ιστορίας των ΗΠΑ, καθώς οδήγησε στο θάνατο ή τον βαρύ τραυματισμό χιλιάδων νέων.

Κινηματογράφος και οι ηλίθιοι

Το project αυτο και τα αποτελέσματα του έχει εμπνεύσει τη λαϊκή κουλτούρα των ΗΠΑ. Όσον αφορά τον κινηματογράφο αποτέλεσε την ιστορική βάση για τον φανταστικό χαρακτήρα «Φόρεστ Γκάμπ» (Forrest Gump). Όμως αν και οι συντελεστές της ταινίας έχουν δηλώσει ρητά ότι ο χαρακτήρας του πρωταγωνιστή βασίζεται στους <<ηλιθίους>>,κάτι τέτοιο δεν αναφέρεται ξεκάθαρα στην ταινία. Το ίδιο συμβαίνει και στις επόμενες ταινίες που θα παρουσιάσω. Θεωρώ ότι αυτό οφείλεται στο ότι το πρότζεκτ αυτό έγινε γνωστό στις ΗΠΑ, οπότε δε χρειάζεται κάποια έξτρα αναφορά στο σενάριο. Όμως για το κοινό εκτός ΗΠΑ, τα πράγματα δεν είναι τόσο ξεκάθαρα. Όσον αφορά εμένα, μαθαίνοντας για αυτό το πρότζεκτ, λύθηκαν ταυτόχρονα πολλές απορίες για κάποιες ταινίες και τους <<περίεργους>> και εκτός τόπου και χρόνου πρωταγωνιστές τους. Οι ταινίες αυτές είναι οι ακόλουθες. Στο αριστούργημα του Στάνλεϊ Κιούμπρικ <<Full metal jacke>>, ένας από τους πρωταγωνιστές παραπέμπει ξεκάθαρα σε <<ηλίθιο >>. Δέχεται απίστευτα καψώνια στο κέντρο εκπαίδευσης για να γίνει ο τέλειος φαντάρος αν και φαίνεται ξεκάθαρα ότι δεν έχει τις αντίστοιχες δυνατότητες και βέβαια καμία ευθύνη γι’ αυτό το γεγονός. Τελικά ο καλοκάγαθος νεοσύλλεκτος θα γίνει <<σωστός >> στρατιώτης αλλά οι συνέπειες αυτού του γεγονότος δε θα αρέσουν τόσο στους ανώτερους…

Τέλος στις <<Απώλειες πολέμου >> του Μπριαν Ντε Πάλμα, έχουμε ένα σύντομο πέρασμα ενός <<ηλιθίου>> ο οποίος εμφανίζεται για να πεθάνει κυριολεκτικά κατευθείαν (σχόλιο του σκηνοθέτη προφανώς για το πρότζεκτ). Ζητάει τη βοήθεια των συμπολεμιστών για κάτι λίγο πριν πεθάνει αλλά αυτοί αδιαφορούν. Αδιάφορους φαίνεται να τους αφήνει αρχικά και ο θάνατος του. Όμως εκεί κάτι αλλάζει στον πρωταγωνιστή, κάτι μέσα του κινητοποιείται. Ακολουθεί ο συγκλονιστικός μονόλογος: <<Αυτό το αναθεματισμένο πράγμα μας έχει φέρει τα πάνω κάτω, φίλε. Τα έχουμε καταλάβει όλα ανάποδα. Επειδή ο καθένας μας μπορεί να πεθάνει ανά πάσα στιγμή, όλοι συμπεριφέρονται λες και μπορούμε να κάνουμε ό,τι θέλουμε και ότι δεν έχει σημασία τι κάνουμε. Όμως εγώ σκέφτομαι ότι ισχύει το ακριβώς αντίθετο. Επειδή ακριβώς μπορεί να είμαστε νεκροί στο επόμενο δευτερόλεπτο, πρέπει να προσέχουμε διπλά το τι κάνουμε. Ίσως τελικά οι πράξεις μας να έχουν πολύ μεγαλύτερη σημασία από όση νομίζουμε».

, , , ,

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Prove your humanity: 8   +   2   =