Ο Γεώργιος Κονταρής (μοναχός Γρηγόριος) γεννήθηκε τη δεκαετία του 1630 στα Σέρβια, κοντά στην Κοζάνη της Μακεδονίας.
Chrysoloras (@Alyunan00 – X) 25/07/2026
Υπήρξε ένθερμος πατριώτης και διετέλεσε επίσης Μητροπολίτης Σερβίων και Σμύρνης. Αφοσιώθηκε στη συλλογή χειρογράφων και έντυπων εκδόσεων, οι οποίες αργότερα αποτέλεσαν τη βάση της Ευαγγελικής Σχολής Σμύρνης, ενός από τα σημαντικότερα κέντρα ελληνικής παιδείας στην περιοχή.
Συνήθως ακούμε ότι η σύνδεση με την αρχαιότητα ή τον μεσαιωνικό παρελθόν εισήχθη ως καινοτομία τη δεκαετία του 1830. Όμως, όπως έχουμε διαπιστώσει πολλές φορές (και θα δούμε ακόμη περισσότερα παραδείγματα στο μέλλον), αυτό είναι — για να το θέσουμε ευγενικά — ανοησία. Η αντίληψη του Κονταρή δεν διαφέρει στον πυρήνα της από όσα θα υποστήριζαν ο Δέξιππος τον 3ο αιώνα μ.Χ., ο Φώτιος τον 9ο αιώνα ή ο Θεόδωρος Β΄ Λάσκαρις.
Γράφει ο Κονταρής:
“Ἀπὸ ὅλα τὰ σκοτεινὰ καὶ αἰνιγματώδη ζητήματα ὁποῦ εἶχαν οἱ παλαιοὶ τῶν Ἑλλήνων σοφοί, ὦ φιλομαθεῖς τῶν νέων Ἑλλήνων παῖδες, τὸ πλέον δυσκολογρίκητον καὶ ἀπορίας γέμον ἦτον τοῦτο. Ἤγουν τὸ γνῶθι σαὐτόν. Τὸ ὁποῖον ἂν στοχασθῶμεν ἀκριβῶς, θέλομεν εὕρη εἰς ταῦτα τὰ δύο λόγια ὁποῦ περιέχει αὐτό, νὰ περιέχωνται πᾶσαι αἱ ἐπιστῆμαι, καὶ γνῶσεις πάντων πάντων τῶν ὄντων…
[…]
Λοιπὸν ἐπειδὴ εἴμεσθεν ἀπόγονοι τοιούτων μεγάλων καὶ σοφῶν ἀνδρῶν, πρέπον ἐστὶ νὰ τοὺς μιμούμεσθεν εἰς ὅλα τὰ καλὰ ἤθη, καὶ νὰ μὴν κάμνωμεν οὐδαμῶς πράγματα ἐκείνων ἀνάξια. Καὶ καθάπερ ἑνὸς σοφοῦ ἀνθρώπου εἰς ὃς ὁποὺ δὲν μιμᾶται τὸν αὐτοῦ πατέρα εἰς τὰ ἔργα καὶ εἰς τὴν φρόνεσιν, δὲν λέγεται ἐκείνου γνήσιος υἱός, ἀλλὰ μᾶλλον, νόθος, οὔτε καὶ ἡμεῖς ὅταν δὲν μιμούμεσθεν τοὺς προγόνους ἡμῶν εἰς τὴν μάθησιν, εἰς τὴν φρόνεσιν, καὶ εἰς τὴν ἀνδρείαν, τότε δὲν λεγόμεσθεν τῶν Ἑλλήνων ἀπόγονοι, ἀλλὰ μάλιστα τινῶν οὐδαμινῶν Βαρβάρων.”
ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ: Ιστορίαι παλαιαί και πάνυ ωφέλημοι της περιφήμου πόλεως Αθήνης: αίτινες εσυναθροισθήσαν εκ πολλών και διαφόρων βιβλίων Ελληνικών τε και Ιταλικών, και εις απλήν φράσιν συννετέσθησαν παρά του λογιωτάτου εν Ιερεύσι Κυρίου Γεωργίου Κονταρή από τα Σέρβια. Σε ψηφιακή μορφή
Αποστολόπουλος Δ. Γ. (2005). «Νέοι Έλληνες». Ο νεολογισμός και τα συνδηλούμενά του στα 1675. Ο Ερανιστής, 25, 87–99 (ιδίως 89-90)
